EP.08 ระบบนิเวศ สายใยอาหาร วัฏจักรสาร ความหลากหลายทางชีวภาพ

ความยาวคลิป: 10 นาที 54 วินาที

สรุป

• องค์ประกอบ: ส่วนมีชีวิต (ผู้ผลิต ผู้บริโภค ผู้ย่อยสลาย) + ส่วนไม่มีชีวิต (แสง อุณหภูมิ น้ำ ดิน แก๊ส แร่ธาตุ) · ผู้ย่อยสลาย = เห็ด รา แบคทีเรีย
• ระดับ: สิ่งมีชีวิต → ประชากร (ชนิดเดียวกัน) → กลุ่มสิ่งมีชีวิต (หลายชนิด) → ระบบนิเวศ (+สิ่งไม่มีชีวิต) → ไบโอสเฟียร์
• ความสัมพันธ์: พึ่งพากัน ++ (ไลเคน ผึ้ง–ดอกไม้ ไรโซเบียม–ถั่ว) · อิงอาศัย +0 (กล้วยไม้บนต้นไม้ เหาฉลาม) · ปรสิต +− (กาฝาก พยาธิ เห็บ) · ล่าเหยื่อ +− · แข่งขัน −−
• พลังงาน: ถ่ายทอดแต่ละลำดับ ≈ 10% ส่วนใหญ่สูญเสียเป็นความร้อน · พีระมิดพลังงานฐานกว้างเสมอ · โซ่อาหารยาวไม่เกิน 4–5 ลำดับ
• สะสมสารพิษ: DDT ปรอท ตะกั่ว เข้มข้นขึ้นตามลำดับการกิน สูงสุดในผู้บริโภคลำดับสุดท้าย
• วัฏจักรคาร์บอน: ออกจากอากาศโดยการสังเคราะห์ด้วยแสง · เข้าสู่อากาศโดยการหายใจ การย่อยสลาย การเผาไหม้ · CO₂ มากเกิน → ภาวะเรือนกระจก
• วัฏจักรไนโตรเจน: ตรึง N₂ โดยไรโซเบียมในปมรากถั่วและฟ้าแลบ → พืชใช้ไนเทรตสร้างโปรตีน → ผู้ย่อยสลายเปลี่ยนเป็นแอมโมเนีย/ไนเทรต → ดีไนตริฟิเคชันคืน N₂
• การเปลี่ยนแปลงแทนที่: ปฐมภูมิ (ไม่มีดิน ไลเคนบุกเบิก) · ทุติยภูมิ (มีดินแล้ว เช่น หลังไฟไหม้ ไร่ร้าง)
• ความหลากหลายทางชีวภาพ: ระดับพันธุกรรม · ชนิดพันธุ์ · ระบบนิเวศ