EP.07 พันธุศาสตร์: DNA โครโมโซม กฎของเมนเดล โรคทางพันธุกรรม

ความยาวคลิป: 10 นาที 20 วินาที

สรุป

• DNA: เกลียวคู่ นิวคลีโอไทด์ 4 ชนิด (A T C G) · เบสจับคู่ A–T, C–G → %A = %T, %C = %G
• ยีน = ส่วนหนึ่งของ DNA ที่กำหนดลักษณะ · โครโมโซม = DNA พันรอบโปรตีน อยู่ในนิวเคลียส
• คน: 46 แท่ง = 23 คู่ (ออโตโซม 22 คู่ + โครโมโซมเพศ 1 คู่) · หญิง XX ชาย XY · อสุจิกำหนดเพศลูก โอกาสชาย/หญิง = 1/2
• คำศัพท์: แอลลีล · เด่น (ตัวใหญ่) ข่มด้อย (ตัวเล็ก) · จีโนไทป์ (ยีน) vs ฟีโนไทป์ (ลักษณะที่ปรากฏ) · พันธุ์แท้ (TT, tt) vs พันธุ์ทาง (Tt)
• ตารางพันเนตต์: Tt × Tt → จีโนไทป์ 1 : 2 : 1 · ฟีโนไทป์ 3 : 1 · ในลูกลักษณะเด่น เป็นพันธุ์แท้ 1/3 · Tt × tt → 1 : 1
• ผสมทดสอบ: ตัวลักษณะเด่น × ด้อยแท้ · ลูกเด่นทั้งหมด → TT · เด่น:ด้อย ≈ 1:1 → Tt
• ข่มไม่สมบูรณ์: แดง × ขาว → ชมพู · ชมพู × ชมพู → แดง : ชมพู : ขาว = 1 : 2 : 1
• หมู่เลือด ABO: Iᴬ Iᴮ ข่มร่วม i ด้อย · A = IᴬIᴬ/Iᴬi · B = IᴮIᴮ/Iᴮi · AB = IᴬIᴮ · O = ii · A × B มีลูก O ได้ (ถ้าเป็น Iᴬi × Iᴮi)
• ยีนบนโครโมโซม X: ตาบอดสี ฮีโมฟีเลีย พบในชายมากกว่า · แม่พาหะ × พ่อปกติ → ลูกชายเป็นโรค 1/2 ลูกสาวพาหะ 1/2
• โรคพันธุกรรม: ธาลัสซีเมีย ผิวเผือก (ยีนด้อยบนออโตโซม) · ดาวน์ซินโดรม (โครโมโซมคู่ที่ 21 เกิน 1 แท่ง รวม 47)