ชุดที่ 2 ศาสนาสากล ศาสนสัมพันธ์ และจริยศาสตร์

ชุดนี้ครอบคลุมสาระที่ 1 ในส่วนศาสนาอื่นและการอยู่ร่วมกัน ได้แก่ คริสต์ อิสลาม พราหมณ์–ฮินดู ซิกข์ ยูดาย ขงจื๊อ เต๋า พระพุทธศาสนามหายาน–วัชรยาน องค์กรและกฎหมายด้านศาสนาของไทย ศาสนสัมพันธ์ในโรงเรียน มารยาทชาวพุทธ และทฤษฎีจริยศาสตร์ที่ครูสังคมศึกษาต้องรู้

ซีรีส์ตะลุยข้อสอบครูผู้ช่วย เอกสังคมศึกษา 2569 • exammvp.com

สรุปก่อนทำข้อสอบ

ศาสนาคริสต์

• ศาสดา: พระเยซู (ประสูติเมืองเบธเลเฮม) · คัมภีร์ไบเบิล = พันธสัญญาเดิม + พันธสัญญาใหม่ (พระวรสาร 4: มัทธิว มาระโก ลูกา ยอห์น)
• หลักสำคัญ: ตรีเอกานุภาพ (พระบิดา พระบุตร พระจิต) · ความรักแบบ อากาเป · บาปกำเนิดและการไถ่บาป · บัญญัติ 10 ประการ (โมเสส)
• นิกาย: โรมันคาทอลิก (สันตะปาปา) · ออร์โธดอกซ์ (แยก ค.ศ. 1054) · โปรเตสแตนต์ (มาร์ติน ลูเทอร์ ค.ศ. 1517)
• ศีลศักดิ์สิทธิ์ 7 (คาทอลิก): ล้างบาป กำลัง มหาสนิท (ระลึกอาหารค่ำมื้อสุดท้าย) อภัยบาป เจิมคนไข้ บวช สมรส · คริสต์มาส = ประสูติ · อีสเตอร์ = ฟื้นคืนพระชนม์

ศาสนาอิสลาม

• หลักศรัทธา 6: อัลลอฮ์ · มลาอีกะฮ์ · คัมภีร์ · ศาสนทูต · วันสิ้นโลก · กฎกำหนดสภาวการณ์
• หลักปฏิบัติ 5: ปฏิญาณตน · ละหมาดวันละ 5 เวลา (หันสู่กะอ์บะฮ์ นครเมกกะ = กิบลัต) · ถือศีลอดเดือนรอมฎอน · ซะกาต (บังคับ ตามอัตรา) · ฮัจญ์
• ศอดาเกาะฮ์ = บริจาคโดยสมัครใจ · อีดิลฟิฏริ (รายอปอซอ) หลังรอมฎอน · อีดิลอัฎฮา (รายอฮัจยี)
• อัลกุรอาน 114 ซูเราะฮ์ · ซุนนะฮ์/ฮะดีษ = แบบอย่างท่านนบี · ฮิจเราะห์ ค.ศ. 622 · นิกายซุนนี (ส่วนใหญ่) และชีอะฮ์
• ไทย: จุฬาราชมนตรี ผู้นำกิจการศาสนาอิสลาม (พ.ร.บ.การบริหารองค์กรศาสนาอิสลาม พ.ศ. 2540)

พราหมณ์–ฮินดู และศาสนาอื่น

• ตรีมูรติ: พรหม (สร้าง) · วิษณุ/นารายณ์ (รักษา อวตาร) · ศิวะ/อิศวร (ทำลาย) · เป้าหมาย = โมกษะ (อาตมันรวมกับปรมาตมัน)
• อาศรม 4: พรหมจารี → คฤหัสถ์ → วานปรัสถ์ (ออกป่า) → สันยาสี · วรรณะ 4: พราหมณ์ กษัตริย์ แพศย์ ศูทร
• มรรค 3: กรรมมรรค · ชญานมรรค · ภักติมรรค · ภควัทคีตา = กฤษณะสอนอรชุน
• ซิกข์: คุรุนานัก · คุรุครันถ์สาหิบ · 5K · ยูดาย: โมเสส · โตราห์ (ศาสนาอับราฮัมร่วมกับคริสต์–อิสลาม)
• ขงจื๊อ: เบญจสัมพันธ์ 5 คู่ · เต๋า: เล่าจื๊อ · อู๋เหวย (กลมกลืนกับธรรมชาติ ไม่ฝืน)

พระพุทธศาสนาหลายนิกาย

องค์กรและกฎหมายด้านศาสนาของไทย

• รัฐธรรมนูญ 2560 ม.31 เสรีภาพบริบูรณ์ในการถือศาสนา · ม.67 รัฐอุปถัมภ์คุ้มครองพุทธและศาสนาอื่น ส่งเสริมการศึกษาเผยแผ่หลักธรรมของ พุทธเถรวาท
• มหาเถรสมาคม = องค์กรปกครองสูงสุดของคณะสงฆ์ (สมเด็จพระสังฆราชเป็นประธาน) · สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ ดูแลงานพระพุทธศาสนา

จริยศาสตร์

มารยาทชาวพุทธ

• ไหว้พระ: หัวแม่มือจรดระหว่างคิ้ว · ไหว้พ่อแม่ ครู: หัวแม่มือจรดปลายจมูก นิ้วชี้จรดระหว่างคิ้ว · ไหว้ผู้อาวุโสทั่วไป: หัวแม่มือจรดปลายคาง
• ประเคนของในระยะหัตถบาส · สตรีวางบนผ้ารับประเคน · เข้าพรรษา: หล่อและถวายเทียนพรรษา ถวายผ้าอาบน้ำฝน