EP.03 พืช: โครงสร้าง การลำเลียง และการสังเคราะห์ด้วยแสง

⏱️ ความยาว: 12:43 นาที

ราก ลำต้น ใบ · ไซเล็ม/โฟลเอ็ม · ปากใบและการคายน้ำ · การสังเคราะห์ด้วยแสงและการทดสอบแป้ง · การหายใจของพืช พร้อมสูตรจำและข้อสอบแนวจริง

หัวข้อในตอนนี้

• ราก ลำต้น ใบ หน้าที่ และกับดัก ลำต้นใต้ดิน vs รากสะสมอาหาร
• ไซเล็ม vs โฟลเอ็ม + การทดลองขึ้นฉ่ายแช่น้ำสีและการควั่นกิ่ง
• ปากใบ เซลล์คุม และการคายน้ำ ปัจจัยที่มีผล
• การสังเคราะห์ด้วยแสง สมการ การทดสอบแป้งในใบด่าง และการทดลองสาหร่ายหางกระรอก
• การหายใจของพืช เทียบกับการสังเคราะห์ด้วยแสง
• ข้อสอบแนวจริงในคลิป 5 ข้อ พร้อมเฉลย

สรุปเนื้อหา

ราก ลำต้น ใบ

• ราก ยึดลำต้น ดูดน้ำและแร่ธาตุ (ขนรากเพิ่มพื้นที่ผิว) · ลำต้น ชูกิ่งใบ ลำเลียง มี ข้อ ปล้อง ตา · ใบ สังเคราะห์ด้วยแสง คายน้ำ แลกเปลี่ยนแก๊ส
• ลำต้นใต้ดิน: มันฝรั่ง ขิง ข่า ขมิ้น เผือก หอม แห้ว · รากสะสมอาหาร: มันเทศ มันสำปะหลัง แครอท หัวไชเท้า กระชาย

💡 ฝรั่ง–ขิง–ข่า–เผือก = ลำต้น · มันเทศ–แครอท–ไชเท้า = ราก (เห็นตา/ข้อ = ลำต้น)

การลำเลียงในพืช

• ไซเล็ม ลำเลียงน้ำและแร่ธาตุ จากราก → ใบ ทิศทางเดียว · โฟลเอ็ม ลำเลียงอาหาร ขึ้น–ลงได้
• ขึ้นฉ่ายแช่น้ำสี → จุดสีที่ไซเล็ม · ควั่นกิ่ง (ตัดโฟลเอ็ม) → เปลือกเหนือรอยบวม แต่ใบยังสด

💡 ไซส่งน้ำ · โฟส่งฟู้ด

ปากใบและการคายน้ำ

• ปากใบพบมากที่ ผิวใบด้านล่าง · เซลล์คุม มีคลอโรพลาสต์ ควบคุมการเปิด–ปิด
• การคายน้ำ = ปล่อยไอน้ำทางปากใบ ช่วยดึงน้ำขึ้นและลดอุณหภูมิใบ · คายน้ำมากเมื่อ แดดดี ร้อน ลมแรง อากาศแห้ง

การสังเคราะห์ด้วยแสง

• CO₂ + น้ำ →(แสง + คลอโรฟิลล์)→ น้ำตาล + O₂ · น้ำตาลเปลี่ยนเป็นแป้งสะสม
• ทดสอบแป้ง: ต้มใบ → แช่แอลกอฮอล์ (อุ่นผ่านน้ำร้อน) → หยดไอโอดีน → มีแป้ง = น้ำเงินเข้ม
• ใบด่าง: ส่วนเขียวมีแป้ง ส่วนขาวไม่มี (ต้องมีคลอโรฟิลล์) · ปิดใบ: ส่วนที่ปิดไม่มีแป้ง (ต้องมีแสง) · ต้อง ไว้ในที่มืด 1–2 วัน ก่อน
• สาหร่ายหางกระรอก: แสงมากขึ้น → ฟองแก๊ส O₂ มากขึ้น

💡 พืช กินลม ดื่มน้ำ อาบแดด → ได้น้ำตาล คายออกซิเจน

การหายใจของพืช

• เกิดที่ ไมโทคอนเดรีย · ตลอด 24 ชั่วโมง · ใช้น้ำตาล + O₂ ได้ CO₂ + น้ำ + พลังงาน
• กลางวันสังเคราะห์ด้วยแสงมากกว่าหายใจ จึงปล่อย O₂ สุทธิ · “พืชหายใจเฉพาะกลางคืน” ผิด