EP.05 ร่างกายมนุษย์: ระบบย่อยอาหาร หายใจ หมุนเวียนเลือด ขับถ่าย

⏱️ ความยาว: 15:11 นาที

ทางเดินอาหาร · ย่อยแป้ง–โปรตีน–ไขมันที่ไหน · กลไกการหายใจ · หัวใจ 4 ห้องและเส้นทางเลือด · ไตและการขับถ่าย · ระบบทำงานร่วมกัน พร้อมสูตรจำและข้อสอบแนวจริง

หัวข้อในตอนนี้

• ระบบย่อยอาหาร ทางเดินอาหาร อวัยวะช่วยย่อย และสารอาหารแต่ละชนิดเริ่มย่อยที่ไหน
• ระบบหายใจ ทางเดินหายใจ การแลกเปลี่ยนแก๊สที่ถุงลม กลไกหายใจเข้า–ออก และแบบจำลองครอบแก้ว
• ระบบหมุนเวียนเลือด หัวใจ 4 ห้อง เส้นทางของเลือด หลอดเลือด 3 ชนิด และส่วนประกอบของเลือด
• ระบบขับถ่าย ไต ท่อไต กระเพาะปัสสาวะ ส่วนประกอบของปัสสาวะ และการขับถ่ายทางอื่น
• การทำงานร่วมกันของระบบต่าง ๆ ขณะออกกำลังกาย
• ข้อสอบแนวจริงในคลิป 6 ข้อ พร้อมเฉลย

สรุปเนื้อหา

ระบบย่อยอาหาร

• ทางเดินอาหาร: ปาก → คอหอย → หลอดอาหาร → กระเพาะอาหาร → ลำไส้เล็ก → ลำไส้ใหญ่ → ทวารหนัก
• อวัยวะช่วยย่อย (อาหารไม่ผ่าน): ตับ สร้างน้ำดี → เก็บที่ ถุงน้ำดี · ตับอ่อน ส่งเอนไซม์ไปลำไส้เล็ก
• แป้ง เริ่มย่อยที่ปาก (เอนไซม์ในน้ำลาย) → กลูโคส · โปรตีน เริ่มที่กระเพาะ (เอนไซม์ + กรด) → กรดอะมิโน · ไขมัน เริ่มที่ลำไส้เล็ก (น้ำดีทำให้แตกตัว + เอนไซม์จากตับอ่อน) → กรดไขมัน + กลีเซอรอล
• ลำไส้เล็กย่อยสมบูรณ์และดูดซึมมากที่สุด (มี วิลลัส) · ลำไส้ใหญ่ดูดน้ำและแร่ธาตุ · วิตามิน แร่ธาตุ น้ำ ไม่ต้องย่อย
• น้ำดีไม่ใช่เอนไซม์ · เอนไซม์ถูกความร้อนสูงจะเสียสภาพ · ไอโอดีน + แป้ง → สีน้ำเงินเข้ม

💡 ปาก–คอ–หลอด–กระ–เล็ก–ใหญ่–ทวาร · แป้งปาก · โปรกระ · มันเล็ก

ระบบหายใจ

• จมูก → คอหอย → กล่องเสียง → หลอดลม → หลอดลมฝอย → ถุงลม (แลกเปลี่ยนแก๊สโดยการแพร่)
• หายใจเข้า: กะบังลมหดตัวเลื่อนต่ำ · ซี่โครงยกขึ้น · ช่องอกใหญ่ · ความดันลด → อากาศเข้า
• หายใจออก: กลับกันทั้งหมด · แบบจำลอง: ลูกโป่ง = ปอด แผ่นยาง = กะบังลม ครอบแก้ว = ช่องอก
• อากาศหายใจออก: O₂ ~16% (ลดลง) · CO₂ ~4% (เพิ่มขึ้น) · N₂ ~78% เท่าเดิม · CO₂ ทำให้น้ำปูนใสขุ่น

💡 หายใจเข้า = กะบังลง · ซี่โครงขึ้น · อกใหญ่ · ดันต่ำ

ระบบหมุนเวียนเลือด

• ร่างกาย → ห้องบนขวา → ห้องล่างขวา → ปอด → ห้องบนซ้าย → ห้องล่างซ้าย → ทั่วร่างกาย
• ห้องล่างซ้ายผนังหนาที่สุด · ห้องบน = รับเลือดเข้า · ห้องล่าง = ส่งเลือดออก
• อาร์เทอรี ออกจากหัวใจ ผนังหนา · เวน เข้าสู่หัวใจ มีลิ้น · หลอดเลือดฝอย แลกเปลี่ยนสาร
• กับดัก: พัลโมนารีอาร์เทอรีมีเลือด O₂ ต่ำ · พัลโมนารีเวนมีเลือด O₂ สูง
• เลือด: พลาสมา · เม็ดเลือดแดง (ฮีโมโกลบิน ขน O₂) · เม็ดเลือดขาว (ต้านเชื้อโรค) · เกล็ดเลือด (ช่วยแข็งตัว)

💡 ขวารับเลือดดำ ซ้ายส่งเลือดแดง · อาร์–ออก เวน–เข้า

ระบบขับถ่าย และการทำงานร่วมกัน

• ไต (หน่วยไต) → ท่อไต → กระเพาะปัสสาวะ → ท่อปัสสาวะ
• ปัสสาวะปกติ: น้ำ ยูเรีย เกลือแร่ · พบกลูโคส/โปรตีน/เลือด = ผิดปกติ
• ขับถ่ายทางอื่น: ผิวหนัง (เหงื่อ) · ปอด (CO₂ ไอน้ำ) · ลำไส้ใหญ่ (อุจจาระ)
• ออกกำลังกาย → เซลล์ใช้พลังงานมาก → ต้องการ O₂ และกำจัด CO₂ มากขึ้น → หายใจเร็วขึ้น ชีพจรสูงขึ้น

💡 ไต–ท่อไต–กระเพาะ–ท่อปัสสาวะ · อาหาร + O₂ → เลือดส่ง → เซลล์ได้พลังงาน