EP.11 แรงและการเคลื่อนที่: แรงลัพธ์ แรงเสียดทาน น้ำหนัก แรงพยุง โมเมนต์

⏱️ ความยาว: 14:48 นาที

ผลของแรง · แรงลัพธ์ · แรงเสียดทาน · มวล vs น้ำหนัก W = mg · แรงพยุงของของเหลว · โมเมนต์และคาน · ระยะทาง การกระจัด อัตราเร็ว ความเร็ว · กราฟระยะทาง–เวลา พร้อมสูตรจำและข้อสอบแนวจริง

หัวข้อในตอนนี้

• แรงและผลของแรง ปริมาณเวกเตอร์ vs สเกลาร์
• แรงลัพธ์ แรงทิศเดียวกันและทิศตรงข้าม · แรงสมดุล
• แรงเสียดทาน ทิศทาง ปัจจัย สถิต vs จลน์ · การเพิ่ม/ลดแรงเสียดทาน
• มวลและน้ำหนัก W = mg · บนโลก vs ดวงจันทร์
• แรงพยุงของของเหลว และ โมเมนต์ของแรง หลักของโมเมนต์ คาน
• การเคลื่อนที่ ระยะทาง การกระจัด อัตราเร็ว ความเร็ว · กราฟระยะทาง–เวลา
• ข้อสอบแนวจริงในคลิป 6 ข้อ พร้อมเฉลย

สรุปเนื้อหา

แรงและแรงลัพธ์

• แรง = การดึงหรือผลัก เป็นปริมาณเวกเตอร์ (ขนาด + ทิศทาง) หน่วยนิวตัน (N)
• ผลของแรง: เปลี่ยนรูปร่าง · เปลี่ยนสภาพการเคลื่อนที่ (เริ่ม หยุด เร็วขึ้น ช้าลง เปลี่ยนทิศ)
• แรงลัพธ์: ทิศเดียวกันบวก · ทิศตรงข้ามลบ ไปทางแรงที่มากกว่า
• แรงลัพธ์ = 0 → วัตถุอยู่นิ่ง หรือเคลื่อนที่ด้วยความเร็วคงที่

💡 ทางเดียวกันบวก · สวนกันลบ → ไปทางตัวใหญ่

แรงเสียดทาน มวล และน้ำหนัก

• แรงเสียดทานมีทิศตรงข้ามการเคลื่อนที่ · มากขึ้นเมื่อผิวขรุขระและแรงกดมาก · สถิต > จลน์
• เพิ่ม: ดอกยาง ลายพื้นรองเท้า · ลด: น้ำมันหล่อลื่น ลูกปืน ล้อ
• มวล (kg) เท่ากันทุกที่ · น้ำหนัก (N) = W = m × g (g โลก ≈ 10 N/kg) · ดวงจันทร์ ≈ 1/6 ของโลก

💡 มวลติดตัว · น้ำหนักเปลี่ยนตามดาว · kg → N คูณ 10

แรงพยุงและโมเมนต์

• แรงพยุง = น้ำหนักในอากาศ − น้ำหนักในของเหลว · ของเหลวหนาแน่นมาก แรงพยุงมาก
• วัตถุลอยนิ่ง: แรงพยุง = น้ำหนัก · เรือเหล็กลอยเพราะแทนที่น้ำได้มาก
• โมเมนต์ M = F × d (N·m) · สมดุลเมื่อโมเมนต์ทวนเข็ม = โมเมนต์ตามเข็ม (F₁d₁ = F₂d₂)
• เครื่องมือด้ามยาว (ประแจ ชะแลง) ออกแรงน้อยลง

💡 อากาศ − น้ำ = แรงพยุง · หนักนั่งใกล้ เบานั่งไกล

การเคลื่อนที่

• ระยะทาง = ทางจริง (สเกลาร์) · การกระจัด = เส้นตรงจากจุดเริ่มถึงจุดสุดท้าย + ทิศ (เวกเตอร์)
• อัตราเร็ว = ระยะทาง ÷ เวลา · ความเร็ว = การกระจัด ÷ เวลา (m/s) · km/h ÷ 3.6 = m/s
• กราฟระยะทาง–เวลา: ชัน = เร็ว · ราบ = หยุดนิ่ง · อัตราเร็วเฉลี่ย = ระยะทางรวม ÷ เวลารวม

💡 ระยะทาง–อัตราเร็ว = ทางจริง · กระจัด–ความเร็ว = เส้นตรง + ทิศ