EP.09 ระดับภาษา และคำราชาศัพท์ (ระดับภาษา · หลักใช้ ทรง และราชาศัพท์ · ศัพท์สำหรับพระสงฆ์) | ภาษาไทย ติวสอบเข้า ม.4 & สาธิต

ความยาว: 8:34

เรียนจบตอนนี้ นักเรียนจะเลือกระดับภาษาให้เหมาะกับบุคคลและโอกาส ใช้คำว่า “ทรง” และคำราชาศัพท์ได้ถูกหลัก และแยกศัพท์สำหรับพระสงฆ์ออกจากราชาศัพท์ได้อย่างแม่นยำ

สิ่งที่จะได้เรียนในตอนนี้

• ระดับภาษา 5 ระดับ (และแบบ 3 ระดับ) กับหลักเลือกใช้ตามบุคคล โอกาส และสถานที่
• หลักใช้คำว่า “ทรง” 3 แบบที่ถูก และ 1 แบบที่ห้ามเด็ดขาด
• คำราชาศัพท์ที่ใช้บ่อย ทั้งคำกริยา คำนาม และคำเรียกอวัยวะ
• คำนำหน้านาม พระบรม · พระราช · พระ และการใช้ ทูลเกล้าฯ / น้อมเกล้าฯ ถวาย
• ศัพท์สำหรับพระสงฆ์ และคู่คำที่ข้อสอบชอบสลับกับราชาศัพท์

สรุปเนื้อหาสำคัญ

ระดับภาษา

• บางตำราแบ่งเป็น 3 ระดับ: แบบแผน · กึ่งแบบแผน · ไม่เป็นแบบแผน
• หลักเดียวกัน คือเลือกให้เหมาะกับ บุคคล · โอกาส · สถานที่ และใช้ระดับเดียวกันตลอดทั้งข้อความ
• คู่ภาษาปาก – ภาษาทางการ: หมา – สุนัข · หมู – สุกร · ตังค์ – สตางค์ · ผัว – สามี

หลักใช้ “ทรง”

คำราชาศัพท์ที่ใช้บ่อย

• อวัยวะ: พระเนตร (ตา) · พระกรรณ (หู) · พระนาสิก (จมูก) · พระหัตถ์ (มือ) · พระบาท (เท้า)
• สิ่งของ: พระกระยาหาร (อาหาร) · ฉลองพระองค์ (เสื้อผ้า) · ฉลองพระบาท (รองเท้า)
• ทูลเกล้าฯ ถวาย = ของที่ยกได้ (พวงมาลัย เงิน) · น้อมเกล้าฯ ถวาย = ของที่ยกไม่ได้ (ที่ดิน อาคาร บทเพลง)

พระบรม · พระราช · พระ

ศัพท์สำหรับพระสงฆ์

• อาหาร = ภัตตาหาร · ที่พักของพระ = กุฏิ · พระสงฆ์แทนตนเองว่า อาตมา
• ศัพท์ในตารางนี้ใช้กับพระภิกษุสงฆ์ทั่วไป (สมเด็จพระสังฆราชใช้ราชาศัพท์ เช่น ประชวร สิ้นพระชนม์)

เทคนิคจำ

• "ราชาศัพท์อยู่แล้ว ห้ามทรงซ้ำ" — เสวย บรรทม ตรัส ประทับ เสด็จ ทอดพระเนตร พระราชทาน ใช้ได้เลยโดยไม่ต้องมี ทรง
• "ทูลเกล้า = ยกได้ · น้อมเกล้า = ยกไม่ได้" — พวงมาลัย เงิน ใช้ทูลเกล้าฯ · ที่ดิน บทเพลง ใช้น้อมเกล้าฯ
• "พระบรม = พระมหากษัตริย์" — พระบรมราโชวาท พระบรมรูป
• "พระสงฆ์ ฉัน จำวัด อาพาธ มรณภาพ" — ชุดศัพท์พระสงฆ์ที่ออกบ่อยที่สุด