บทเรียนนี้สำหรับผู้ลงทะเบียนคอร์ส
ปลดล็อกคลิป ข้อสอบ และเอกสารทั้งหมดของคอร์สนี้
เข้าสู่ระบบเพื่อซื้อคอร์ส
ติวเข้มสอบเข้า ม.4 & สาธิต ภาษาไทย ครบ 16 ตอน (หลักภาษา วรรณคดี การอ่าน)
EP.12 ภาพพจน์และโวหาร (อุปมา – อุปลักษณ์ · ภาพพจน์ 9 แบบ · โวหาร 5 แบบ) | ภาษาไทย ติวสอบเข้า ม.4 & สาธิต
บทที่ 12/16
10 นาที 0 วิว
0 ผู้เรียน
ข้อสอบล็อกอยู่
ปลดล็อกคอร์สเพื่อทำข้อสอบท้ายคลิปและเก็บ เหรียญ MVP
ยังไม่มีเอกสารสำหรับบทนี้
ความยาว: 9:20
เรียนจบตอนนี้ นักเรียนจะระบุภาพพจน์ทั้ง 9 แบบจากข้อความหรือบทกลอนได้ แยกคู่ที่ข้อสอบชอบหลอกได้ขาด และบอกได้ว่าข้อความใช้โวหารแบบใด
สิ่งที่จะได้เรียนในตอนนี้
- อุปมา กับ อุปลักษณ์ คู่ที่ออกสอบมากที่สุด
- บุคคลวัต อติพจน์ อวพจน์ และสัทพจน์
- นามนัย ปฏิพากย์ และสัญลักษณ์ พร้อมวิธีแยกนามนัยออกจากสัญลักษณ์
- โวหาร 5 แบบ (และอธิบายโวหารที่บางตำราเพิ่ม)
- เทคนิคถามตัวเอง 4 ข้อเพื่อแยกภาพพจน์ในห้องสอบ
สรุปเนื้อหาสำคัญ
อุปมา vs อุปลักษณ์
| ภาพพจน์ | หลักสังเกต | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| อุปมา | เปรียบว่า เหมือน ใช้ เหมือน ดุจ ดั่ง ราว เพียง ปาน ประหนึ่ง | หน้าขาวราวกับไข่ปอก |
| อุปลักษณ์ | เปรียบว่า เป็น สิ่งนั้นเลย ใช้ เป็น คือ หรือไม่มีคำเชื่อม | ครูเป็นแม่พิมพ์ของชาติ · ชีวิตคือการต่อสู้ |
- อุปมาต้องเป็นการ เปรียบสิ่งหนึ่งกับอีกสิ่งหนึ่งที่ต่างกันโดยสภาพแต่มีลักษณะร่วมกัน เช่น ผิวกับสำลี ถ้าคำว่า เหมือน ไม่ได้ใช้เปรียบ เช่น ท้องฟ้ามืดเหมือนฝนจะตก (เหมือน = ดูท่าว่า) ไม่ใช่อุปมา
บุคคลวัต · อติพจน์ · อวพจน์ · สัทพจน์
| ภาพพจน์ | ลักษณะ | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| บุคคลวัต (บุคลาธิษฐาน) | ให้สิ่งไม่มีชีวิตทำกิริยาหรือมีความรู้สึกเหมือนคน | สายลมกระซิบ · ดวงดาวยิ้ม |
| อติพจน์ | กล่าวเกินจริง | คิดถึงใจจะขาด · การบ้านกองเท่าภูเขา |
| อวพจน์ | กล่าวน้อยกว่าจริง | รอแป๊บเดียว · บ้านอยู่แค่เอื้อม |
| สัทพจน์ | เลียนเสียงธรรมชาติ | ฟ้าร้องครืนครืน · ไก่ขันเอ้กอี้เอ้กเอ้ก |
นามนัย · ปฏิพากย์ · สัญลักษณ์
| ภาพพจน์ | ลักษณะ | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| นามนัย | ใช้ส่วนหนึ่งหรือสิ่งที่เกี่ยวข้องโดยตรงแทนทั้งหมด | เก้าอี้ = ตำแหน่ง · เมืองโอ่ง = ราชบุรี |
| ปฏิพากย์ | นำคำที่มีความหมายตรงข้ามมาอยู่ด้วยกัน | ความเงียบที่ดังที่สุด · ยิ่งรีบยิ่งช้า |
| สัญลักษณ์ | ใช้สิ่งหนึ่งแทนอีกสิ่งหนึ่งตามความหมายที่รู้กันทั่วไป | นกพิราบ = สันติภาพ · หงส์ = ผู้สูงศักดิ์ · กา = ผู้ต่ำต้อย · ดอกไม้ = ผู้หญิง · แมลงภู่ = ผู้ชาย · ขวากหนาม = อุปสรรค |
โวหาร 5 แบบ
| โวหาร | จุดประสงค์ | สังเกตจาก |
|---|---|---|
| บรรยายโวหาร | เล่าเรื่องตามลำดับเหตุการณ์ | แล้ว… จากนั้น… ต่อมา… |
| พรรณนาโวหาร | ให้รายละเอียดจนเห็นภาพ เกิดอารมณ์ | สี เสียง กลิ่น บรรยากาศ |
| เทศนาโวหาร | สั่งสอน ชักจูงให้ทำดี | ควร… ต้อง… จง… อย่า… |
| สาธกโวหาร | ยกตัวอย่าง นิทาน เหตุการณ์ประกอบ | เช่น… ดังเรื่อง… |
| อุปมาโวหาร | เปรียบเทียบให้เข้าใจง่าย | เหมือน… ดุจ… เปรียบเหมือน… |
- บางตำราเพิ่ม อธิบายโวหาร = ชี้แจง ให้ความรู้ บอกขั้นตอน
เทคนิคจำ
- "เหมือน = อุปมา · เป็น / คือ = อุปลักษณ์"
- "อติเกิน · อวน้อย · สัทเสียง" — จำจากความหมายของชื่อ
- "นามนัย = ส่วนหนึ่งของจริง · สัญลักษณ์ = ความหมายที่ตกลงกัน" — เก้าอี้เป็นของคู่กับตำแหน่งจริง แต่นกพิราบไม่ได้เป็นส่วนหนึ่งของสันติภาพ
- ถามตัวเอง 4 ข้อตามลำดับ: (1) มี เหมือน / เป็น ไหม (2) สิ่งไม่มีชีวิตทำตัวเหมือนคนไหม (3) เกินจริง น้อยกว่าจริง หรือเลียนเสียง (4) ใช้สิ่งหนึ่งแทนอีกสิ่งไหม
ดูรายละเอียดคอร์ส
