EP.11 สำนวน สุภาษิต คำพังเพย (ความต่างของ 3 ประเภท · สำนวนจัดกลุ่มตามความหมาย · จับคู่สำนวนกับสถานการณ์) | ภาษาไทย ติวสอบเข้า ม.4 & สาธิต

บทที่ 11/16 10 นาที 0 วิว 0 ผู้เรียน

ExamMVP Official ✔3 ผู้ติดตาม

บทก่อน บทถัดไป

ข้อสอบล็อกอยู่

ปลดล็อกคอร์สเพื่อทำข้อสอบท้ายคลิปและเก็บ เหรียญ MVP

เข้าสู่ระบบเพื่อซื้อคอร์ส

ยังไม่มีเอกสารสำหรับบทนี้

ความยาว: 9:36

เรียนจบตอนนี้ นักเรียนจะแยกสำนวน สุภาษิต และคำพังเพยได้ เข้าใจความหมายโดยนัยของสำนวนที่ออกสอบบ่อย และจับคู่สำนวนกับสถานการณ์ได้อย่างแม่นยำด้วยวิธีสรุปเป็นคำเดียว

สิ่งที่จะได้เรียนในตอนนี้

ความต่างของสำนวน สุภาษิต และคำพังเพย
สำนวนกลุ่มการลงทุนและการทำงาน: คุ้มหรือไม่คุ้ม
สำนวนกลุ่มนิสัยและพฤติกรรมคน
สำนวนกลุ่มสอนใจและเตือนสติ
เทคนิคจำด้วยภาพ และวิธีทำข้อสอบจับคู่สถานการณ์ 2 ขั้น

สรุปเนื้อหาสำคัญ

สำนวน · สุภาษิต · คำพังเพย

ประเภท	ลักษณะ	ตัวอย่าง
สำนวน	ถ้อยคำที่มีความหมายโดยนัย ไม่ตรงตามตัวอักษร	หน้าบาง · ใจดำ · กินน้ำใต้ศอก
สุภาษิต	คำกล่าวที่สอนใจให้ประพฤติดี	น้ำขึ้นให้รีบตัก · ช้า ๆ ได้พร้าเล่มงาม · รักวัวให้ผูก รักลูกให้ตี
คำพังเพย	กล่าวเป็นกลาง ๆ เพื่อเปรียบเทียบ ติชมพฤติกรรม	รำไม่ดีโทษปี่โทษกลอง · ขี่ช้างจับตั๊กแตน

ในความหมายกว้าง มักเรียกรวมทั้งสามประเภทว่า “สำนวน” และถ้อยคำบางรายการแต่ละตำราจัดประเภทไม่ตรงกัน ข้อสอบจึงเน้นถามความหมายและการนำไปใช้กับสถานการณ์มากกว่า

กลุ่ม 1: ลงทุน – ทำงาน คุ้มหรือไม่คุ้ม

สำนวน	ความหมาย
ขี่ช้างจับตั๊กแตน	ลงทุนมาก แต่ได้ผลน้อย
ตำน้ำพริกละลายแม่น้ำ	ทุ่มเทหรือใช้จ่ายไปโดยไม่เกิดประโยชน์
ฆ่าควายเสียดายพริก	ทำการใหญ่ แต่ตระหนี่ของเล็กน้อย จนงานเสีย
เข็นครกขึ้นภูเขา	ทำงานที่ยากลำบากมาก
จับปลาสองมือ	หวังได้ทั้งสองอย่าง สุดท้ายอาจไม่ได้สักอย่าง

กลุ่ม 2: นิสัยและพฤติกรรมคน

สำนวน	ความหมาย
รำไม่ดีโทษปี่โทษกลอง	ทำผิดเอง แต่โทษผู้อื่นหรือสิ่งอื่น
ตีวัวกระทบคราด	โกรธคนหนึ่ง แต่ไปแสดงอาการกับอีกคนหรืออีกสิ่งหนึ่ง
หน้าไหว้หลังหลอก	ต่อหน้าทำดี ลับหลังคิดร้าย
กระต่ายตื่นตูม	ตกใจง่ายโดยไม่ไตร่ตรอง
ขิงก็รา ข่าก็แรง	ต่างฝ่ายต่างไม่ยอมกัน
ปลาหมอตายเพราะปาก	เดือดร้อนเพราะคำพูดของตัวเอง

กลุ่ม 3: สอนใจ และเตือนสติ

สำนวน / สุภาษิต	ความหมาย
น้ำขึ้นให้รีบตัก	มีโอกาสเมื่อใด ให้รีบทำ
ช้า ๆ ได้พร้าเล่มงาม	ทำอย่างประณีต รอบคอบ ผลงานย่อมดี
วัวหายล้อมคอก	เกิดเหตุร้ายแล้ว จึงคิดป้องกัน
ปิดทองหลังพระ	ทำความดีโดยไม่มีใครเห็น
เส้นผมบังภูเขา	เรื่องง่าย แต่คิดไม่ออกเพราะมองข้าม
ชี้โพรงให้กระรอก	แนะทางให้คนทำสิ่งที่ไม่ดี

สำนวนเสริมที่ควรรู้

สำนวน	ความหมาย
หน้าบาง / หน้าหนา	ขี้อาย / ไม่รู้จักอาย
ใจดำ	ไม่มีน้ำใจ ไม่เอื้อเฟื้อ
กินน้ำใต้ศอก	ยอมเป็นรองผู้อื่น
ไก่ได้พลอย · ตาบอดได้แว่น · หัวล้านได้หวี	ได้สิ่งที่ตนไม่รู้คุณค่าหรือใช้ประโยชน์ไม่ได้
กิ้งก่าได้ทอง · คางคกขึ้นวอ	ได้ดีแล้วลืมตัว
น้ำซึมบ่อทราย	มีรายได้เข้ามาทีละน้อยแต่ไม่ขาดสาย
ตักน้ำรดหัวตอ · สีซอให้ควายฟัง	สั่งสอนคนที่ไม่รับฟัง ไม่เกิดประโยชน์
มือถือสาก ปากถือศีล	ภายนอกทำเป็นคนดี แต่ภายในคิดร้าย
หนีเสือปะจระเข้	หนีภัยหนึ่งไปพบอีกภัยหนึ่ง
น้ำผึ้งหยดเดียว	เรื่องเล็กน้อยลุกลามเป็นเรื่องใหญ่
ผักชีโรยหน้า	ทำดีแต่เพียงผิวเผินให้คนเห็น
ยื่นหมูยื่นแมว	แลกเปลี่ยนกันพร้อม ๆ กัน

เทคนิคจำ

"สุภาษิต = สอน · พังเพย = เปรียบ · สำนวน = นัย" — ดูว่าถ้อยคำนั้นสั่งสอนตรง ๆ เปรียบพฤติกรรม หรือมีความหมายแฝง
"เห็นภาพ = เข้าใจความหมาย" — ช้างตัวใหญ่ไล่ตั๊กแตนตัวจิ๋ว = ลงทุนมากได้น้อย · ตำพริกเทลงแม่น้ำ = สูญเปล่า
"สรุปสถานการณ์เป็น 1 คำ แล้วค่อยจับคู่" — เช่น โทษคนอื่น · ลงทุนไม่คุ้ม · ป้องกันทีหลัง

ดูรายละเอียดคอร์ส