ชุดที่ 4 พัฒนาการเด็กปฐมวัยตามวัย + ทฤษฎี Piaget / Vygotsky / Erikson / Freud
✍️ ฝึกทำ เห็นผลทันทีเมื่อส่ง
ชุดนี้สำหรับผู้ที่มีสิทธิ์ชุดข้อสอบนี้
ซื้อชุดตะลุยข้อสอบ หรือคอร์สติวที่รวมชุดนี้ไว้ เพื่อทำได้ไม่จำกัด
รายละเอียดชุดนี้
ชุดนี้ครอบคลุมหลักพัฒนาการ ลักษณะพัฒนาการเด็ก 0–6 ปี ศิลปะ ภาษา การเล่น และ 4 ทฤษฎีหลัก Piaget / Vygotsky / Erikson / Freud ผ่านสถานการณ์ในห้องเรียนจริง
ซีรีส์ตะลุยข้อสอบครูผู้ช่วย เอกปฐมวัย 2569 • exammvp.com
หลักพัฒนาการที่ต้องแม่น
- ต่อเนื่องและเป็นลำดับขั้น ทุกคนผ่านลำดับขั้นเหมือนกันและทำนายได้ แต่ อัตรา ต่างกัน (ความแตกต่างระหว่างบุคคล)
- ศีรษะสู่ปลายเท้า (Cephalocaudal) ชันคอ → นั่ง → ยืน → เดิน
- แกนกลางสู่ส่วนปลาย (Proximodistal) ไหล่ แขน → มือ → นิ้ว
- จากส่วนรวมสู่ส่วนย่อย / จากทั่วไปสู่เฉพาะ และพัฒนาการทุกด้านสัมพันธ์กัน
- วุฒิภาวะ + สิ่งแวดล้อม การฝึกได้ผลเมื่อเด็กพร้อม เร่งเกินวัยไม่ช่วย
- ระยะวิกฤต ช่วงที่พัฒนาการด้านหนึ่งเกิดได้ดีที่สุด เช่น ภาษาในช่วงต้นของชีวิต
ศิลปะ ภาษา และการเล่น
- Lowenfeld ขีดเขี่ย (ราว 2–4 ปี; ระยะท้ายเริ่มตั้งชื่อรอยขีด) → ก่อนมีแบบแผน (คน "หัว-ขา" วัตถุลอย สีตามใจ) → มีแบบแผน (มีเส้นฐาน) → เริ่มเป็นจริง ครูไม่วาดแบบให้ลอก ไม่ใช้สมุดระบายสีตามกรอบ
- วาดรูปตามแบบ วงกลม → สี่เหลี่ยม → สามเหลี่ยม → สี่เหลี่ยมขนมเปียกปูน
- ภาษา เล่นเสียง (มามามา) → คำเดียวแทนประโยค → พูดแบบโทรเลข → ประโยคสมบูรณ์; ใช้คำกว้างเกินจริง (เรียกสัตว์สี่ขาว่าหมา) เป็นเรื่องปกติ; ครูใช้ การขยายคำพูด แทนการสั่งให้พูดใหม่
- Parten ไม่มีจุดหมาย / เล่นคนเดียว / เฝ้ามอง (ดู ถาม แต่ไม่เข้าร่วม) → คู่ขนาน (ใกล้กันแต่ไม่สื่อสาร) → ร่วมกลุ่ม (คุย แลกของ แต่ไม่มีเป้าหมายร่วม) → ร่วมมือ (แบ่งบทบาท มีเป้าหมายร่วม); ลำดับของเล่นคนเดียวกับเฝ้ามองแต่ละตำราเรียงไม่ตรงกัน
4 ทฤษฎีหลัก
| ทฤษฎี | วัยทารก | วัยเตาะแตะ | วัยอนุบาล | แนวคิดเด่น |
|---|---|---|---|---|
| Piaget (สติปัญญา) | ประสาทสัมผัสและการเคลื่อนไหว | ปลายขั้นประสาทสัมผัสฯ → เริ่มก่อนปฏิบัติการ | ก่อนปฏิบัติการ | ดูดซึม ปรับโครงสร้าง สมดุล |
| Erikson (จิตสังคม 8 ขั้น) | ไว้วางใจ–ไม่ไว้วางใจ | เป็นตัวของตัวเอง–ละอาย/สงสัย | คิดริเริ่ม–รู้สึกผิด | วัยเรียน = ขยันหมั่นเพียร–รู้สึกด้อย |
| Freud (จิตเพศ 5 ขั้น) | ขั้นปาก (Oral) | ขั้นทวารหนัก (Anal) | ขั้นอวัยวะเพศ (Phallic) | ต่อด้วยขั้นแฝง → ขั้นวัยเจริญพันธุ์ (Genital) |
| Vygotsky (สังคมวัฒนธรรม) | ไม่แบ่งขั้นตามอายุ | — | — | ZPD ผู้รู้มากกว่า (MKO) การพูดกับตนเอง การเล่นสมมติ |
- Piaget ขั้นก่อนปฏิบัติการ ยึดตนเองเป็นศูนย์กลาง, คิดว่าสิ่งต่าง ๆ มีชีวิต (Animism), รวมจุดสนใจ (Centration), คิดย้อนกลับไม่ได้ → ยังไม่อนุรักษ์; เด่นที่ การเล่นสัญลักษณ์; ทารกได้ การคงอยู่ของวัตถุ
- Vygotsky ZPD = สิ่งที่ทำได้เอง ↔ สิ่งที่ทำได้เมื่อมีผู้ชี้แนะ สอนในช่วงนี้ด้วย การเสริมต่อการเรียนรู้ (Scaffolding) ซึ่งเป็นคำที่นักวิชาการรุ่นหลังใช้อธิบายการช่วยเหลือใน ZPD แล้วค่อย ๆ ลดความช่วยเหลือ; ผู้รู้มากกว่าอาจเป็นเพื่อน; การเล่นสมมติช่วยให้เด็กกำกับตนเองได้ดีขึ้น
- Freud อิด = หลักความพึงพอใจ, อีโก้ = หลักความเป็นจริง, ซูเปอร์อีโก้ = มโนธรรม; ปมเอดิปุส (ชาย) / อีเลคตรา (หญิง) คลี่คลายด้วยการเลียนแบบพ่อหรือแม่ที่เป็นเพศเดียวกัน
จุดที่ออกสอบบ่อย / กับดัก
- สลับ Cephalocaudal กับ Proximodistal และสลับขั้นที่ 2–3 ของ Erikson
- ร่วมกลุ่ม vs ร่วมมือ ดูว่ามีการแบ่งบทบาทและมีเป้าหมายร่วมหรือไม่
- การพูดกับตนเอง Piaget = สะท้อนการยึดตนเองเป็นศูนย์กลาง / Vygotsky = เครื่องมือกำกับความคิด
- ดูดซึม = ใช้ Schema เดิมกับสิ่งใหม่ / ปรับโครงสร้าง = เปลี่ยน Schema เมื่อของเดิมใช้ไม่ได้
- กลไกป้องกันตนเอง: ถดถอย (มีน้องใหม่แล้วกลับไปดูดขวดนม), ย้ายที่ (โกรธแม่แล้วตีตุ๊กตา), หาเหตุผลเข้าข้างตนเอง (องุ่นเปรี้ยว), โยนความรู้สึกให้ผู้อื่น
- ช่วงอายุของขั้นต่าง ๆ แต่ละตำราต่างกันเล็กน้อย ให้จำ ลำดับขั้นและพฤติกรรมเด่น มากกว่าปีที่เป็นรอยต่อ