ชุดที่ 11 สุขภาพ โภชนาการ ความปลอดภัย เด็กพิเศษ ผู้ปกครอง การเชื่อมต่อ ป.1 และวิจัยในชั้นเรียน

สุขภาพ โภชนาการ ความปลอดภัย เด็กพิเศษ ผู้ปกครอง รอยเชื่อมต่อ ป.1 และวิจัยในชั้นเรียน รวมในชุดเดียว

ซีรีส์ตะลุยข้อสอบครูผู้ช่วย เอกปฐมวัย 2569 • exammvp.com

เฝ้าระวังพัฒนาการและการเจริญเติบโต

• DSPM คัดกรองพัฒนาการเมื่ออายุ 9, 18, 30, 42, 60 เดือน ครบ 5 ด้าน: GM เคลื่อนไหว / FM กล้ามเนื้อมัดเล็กและสติปัญญา / RL เข้าใจภาษา / EL ใช้ภาษา / PS ช่วยเหลือตัวเองและสังคม
• ผ่านไม่ครบ 5 ด้านในครั้งแรก = สงสัยล่าช้า ให้ส่งเสริมตามคู่มือแล้วประเมินซ้ำ ภายใน 30 วัน ถ้ายังไม่ผ่านจึงส่งต่อ (ถ้าล่าช้าชัดเจนให้ส่งต่อทันที)
• กราฟการเจริญเติบโตของกรมอนามัย (พ.ศ. 2563) ใช้ 3 ดัชนี

โภชนาการในสถานศึกษา

• อาหารกลางวันให้พลังงาน ≈ ร้อยละ 30 + อาหารว่างบ่าย ≈ ร้อยละ 10 = ร้อยละ 40 ของพลังงานต่อวัน (≈ 480 kcal ในเด็กวัยอนุบาล)
• อาหารว่างที่แนะนำคือ นมรสจืด 200 มล. + ผลไม้ น้ำตาลไม่เกิน 3 ช้อนชาต่อวัน ไม่เติมน้ำปลาหรือซอสในอาหารที่ปรุงสุกแล้ว
• ธงโภชนาการ: สามเหลี่ยมหัวกลับแบบธงแขวน ข้าวแป้งอยู่ชั้นบนสุด (กว้างสุด) ถัดลงมาเป็นผักและผลไม้ แล้วเนื้อสัตว์ ถั่ว ไข่ นม ส่วนปลายธงด้านล่างคือน้ำมัน น้ำตาล เกลือ (กินน้อย)

ความปลอดภัย โรค และปฐมพยาบาล

• มือ เท้า ปาก: ไข้ + แผลในปาก + ตุ่มที่มือเท้า คัดกรองเด็กทุกเช้า เด็กป่วยหยุดเรียนประมาณ 1 สัปดาห์หรือจนหาย ทำความสะอาดของเล่นทุกวัน ป่วย ≥ 2 รายในห้องเดียวกันภายใน 1 สัปดาห์ ปิดห้องเรียนอย่างน้อย 1 วัน
• เลือดกำเดา: นั่งโน้มตัวไปข้างหน้า บีบปีกจมูกราว 10 นาที ห้ามเงยหน้า
• น้ำร้อนลวก: ให้น้ำสะอาดอุณหภูมิห้องไหลผ่านราว 20 นาที ห้ามใช้น้ำแข็ง ยาสีฟัน หรือเนย ห้ามเจาะตุ่มพอง
• สำลัก: ถ้ายังไอได้แรงให้ไอต่อ ถ้าพูดไม่ได้ ไอไม่มีเสียง ให้ตบหลังสลับกับกดกระแทกที่ท้อง และโทร 1669
• จมน้ำ: ห้ามอุ้มพาดบ่ากระทุ้งน้ำออก ถ้าไม่หายใจให้ทำ CPR ทันที | เหา คลานได้แต่กระโดดไม่ได้ ติดจากศีรษะชิดกัน

เด็กพิเศษ ผู้ปกครอง รอยเชื่อมต่อ วิจัย

• ประกาศ ศธ. 2552 แบ่งคนพิการทางการศึกษา 9 ประเภท (ผู้มีความสามารถพิเศษไม่อยู่ใน 9 ประเภท)
• พ.ร.บ.การจัดการศึกษาสำหรับคนพิการ 2551: เรียนฟรีตั้งแต่แรกเกิดหรือพบความพิการ / IEP ปรับปรุงอย่างน้อยปีละครั้ง / ปฏิเสธไม่รับเข้าเรียน = เลือกปฏิบัติ
• Epstein 6 รูปแบบ: Parenting, Communicating, Volunteering, Learning at Home, Decision Making, Collaborating with Community
• รอยเชื่อมต่อ (หัวข้อ 14): ผู้บริหารเป็นผู้นำและประสานโรงเรียนปลายทาง / ครูปฐมวัยส่งต่อข้อมูลรายบุคคลและพาเด็กไปรู้จักห้อง ป.1 / ครู ป.1 จัดห้องให้ใกล้เคียงห้องปฐมวัย / ผู้ปกครองศึกษาหลักสูตรทั้งสองระดับ
• วิจัยในชั้นเรียน: ปัญหา → นวัตกรรม → เก็บข้อมูล → วิเคราะห์ → สะท้อนผล; วงจร PAOR (Kemmis & McTaggart)

จุดที่ออกสอบบ่อย / กับดัก

• ธงโภชนาการไม่ใช่พีระมิด: ข้าวแป้งอยู่บนสุด น้ำมัน น้ำตาล เกลืออยู่ปลายธงล่างสุด
• สลับดัชนีกัน: เตี้ยดู ส่วนสูงตามอายุ ส่วนผอมและอ้วนดู น้ำหนักตามส่วนสูง
• คัดกรองไม่เท่ากับวินิจฉัย: ครูทำหน้าที่สังเกต บันทึก และส่งต่อ ไม่ฟันธงว่าเด็กเป็นออทิซึม สมาธิสั้น หรือ LD
• รอยเชื่อมต่อ ≠ การสอนเนื้อหา ป.1 ล่วงหน้า และการรับเด็กเข้าอนุบาลหรือ ป.1 ไม่ใช้การสอบคัดเลือก
• แบบแผนกลุ่มเดียววัดก่อนและหลังบอกได้ว่าเด็กพัฒนาขึ้น แต่ยังสรุปไม่ได้ว่าเป็นผลจากนวัตกรรมอย่างเดียว