ชุดที่ 7 งานไม้ เครื่องมือช่างไม้ และการตกแต่งผิว
✍️ ฝึกทำ เห็นผลทันทีเมื่อส่ง
ชุดนี้สำหรับผู้ที่มีสิทธิ์ชุดข้อสอบนี้
ซื้อชุดตะลุยข้อสอบ หรือคอร์สติวที่รวมชุดนี้ไว้ เพื่อทำได้ไม่จำกัด
รายละเอียดชุดนี้
ชุดนี้ครอบคลุมการจำแนกไม้ไทย โครงสร้างเนื้อไม้ การแปรรูป การผึ่งและการหดตัว ตำหนิไม้ การรักษาเนื้อไม้ ไม้แผ่นประกอบ การคำนวณปริมาตรและราคาไม้ เครื่องมือช่างไม้ทั้งเครื่องมือมือและเครื่องมือไฟฟ้า รอยต่อไม้ วัสดุยึด และการตกแต่งผิวไม้
ซีรีส์ตะลุยข้อสอบครูผู้ช่วย เอกอุตสาหกรรมศิลป์ 2569 • exammvp.com
สรุปก่อนทำข้อสอบ
1) การจำแนกไม้ไทย
เกณฑ์ = ความแข็งแรงต่อแรงดัดของไม้แห้ง + ความทนทานตามธรรมชาติ
| กลุ่ม | ความแข็งแรง (กก./ตร.ซม.) | ความทนทาน | ตัวอย่าง |
|---|---|---|---|
| ไม้เนื้อแข็ง | มากกว่า 1,000 | มากกว่า 6 ปี | เต็ง รัง แดง ประดู่ มะค่าโมง |
| ไม้เนื้อแข็งปานกลาง | 600–1,000 | ประมาณ 2–6 ปี | ตะแบก นนทรี |
| ไม้เนื้ออ่อน | น้อยกว่า 600 | น้อยกว่า 2 ปี | ยาง ยางพารา กระบาก สน |
- hardwood/softwood ในตำราต่างประเทศแบ่งตามพฤกษศาสตร์ ไม่ได้แบ่งตามความแข็ง
2) เนื้อไม้ การผึ่ง และการหดตัว
- แก่น สีเข้ม มีสารแทรก ทนทาน | กระพี้ สีจาง ลำเลียงน้ำ มอดชอบ | แคมเบียม ชั้นบางใต้เปลือกที่สร้างเนื้อไม้
- วงปี 1 วง = ไม้ต้นฤดู (สีจาง เซลล์ใหญ่) + ไม้ปลายฤดู (สีเข้ม เนื้อแน่น) | รัศมีไม้ = เนื้อเยื่อแนวจากไส้ไม้ออกไปเปลือก
- น้ำอิสระในช่องเซลล์ออกก่อน (น้ำหนักลด ขนาดคงที่) → ต่ำกว่า จุดหมาดเส้นใย ≈ 25–30% ผนังเซลล์จึงหด
- การหดตัว: แนวสัมผัสวงปี > แนวรัศมี > แนวยาว (แนวยาวราว 0.1–0.2%)
- เลื่อยผ่าตรง (Flat-sawn) ได้เนื้อไม้มาก เร็ว แต่โก่งถ้วย โดย ด้านใกล้เปลือกเว้า | เลื่อยตั้งฉากวงปี (Quarter-sawn) คงรูป เปลืองไม้ ราคาสูง
- ตำหนิ: ถ้วย = โค้งตามกว้าง · โก่ง (ธนู) = หน้าไม้โค้งตามยาว · คด = ขอบโค้ง · บิด = มุมไม่อยู่ระนาบเดียวกัน · แตกหัวไม้
- ผึ่งไม้: ยกพ้นดิน ไม้คั่นขนาดเท่ากันวาง ตรงแนวดิ่ง มีหลังคา ทาปิดหัวไม้
- รักษาเนื้อไม้: อัดน้ำยาระบบสุญญากาศ–แรงดัน ซึมลึกสุด ส่วนทา จุ่ม พ่น ได้เฉพาะผิว
3) ไม้แผ่นประกอบ
| ชนิด | การผลิต | จุดเด่น | ข้อจำกัด |
|---|---|---|---|
| ไม้อัด | แผ่นบางสลับเสี้ยนตั้งฉาก ชั้นเลขคี่ | แข็งแรง คงรูป ไม่แตกตามเสี้ยน | ขอบเห็นชั้น ความทนน้ำขึ้นกับกาว |
| MDF | เส้นใยละเอียด + กาว อัดร้อน | ผิวและขอบเรียบ เซาะลาย ทำสีดี | ไม่ทนชื้น หนัก (HMR = ทนชื้น) |
| ปาร์ติเคิลบอร์ด | ชิ้นไม้สับ + กาว อัดร้อน | ราคาถูก ปิดผิวเมลามีนได้ | เนื้อหยาบ ขอบพองเมื่อโดนน้ำ ยึดสกรูซ้ำไม่ดี |
| ไม้ประสาน | ไม้จริงชิ้นเล็กต่อฟันปลา + ต่อขอบ | เป็นไม้จริง ใช้เศษไม้คุ้มค่า | เห็นรอยต่อ ยังหดขยายตามกว้าง |
4) ปริมาตรและราคาไม้
- ลบ.ฟ. = หนา(นิ้ว) × กว้าง(นิ้ว) × ยาว(ฟุต) ÷ 144 (144 = 1,728 ÷ 12 เพราะ 1 ลบ.ฟ. = 1,728 ลบ.นิ้ว)
- ตัวอย่าง: ไม้ 2″ × 4″ ยาว 12 ฟุต 5 ท่อน = 2 × 4 × 12 ÷ 144 × 5 ≈ 3.33 ลบ.ฟ. ราคา 750 บาท/ลบ.ฟ. → 3.33… × 750 = 2,500 บาท
- 1 ลบ.ม. ≈ 35.31 ลบ.ฟ. (1 ฟุต = 0.3048 ม. ยกกำลังสาม)
- คิดจากขนาดระบุ (Nominal) เว้นแต่โจทย์กำหนดอื่น
5) เครื่องมือช่างไม้
| เครื่องมือ | จุดสำคัญ |
|---|---|
| เลื่อยโกรก | ผ่าตามเสี้ยน ฟันหยาบ ~5–6 ซี่/นิ้ว ปลายฟันคล้ายสิ่ว |
| เลื่อยตัด | ตัดขวางเสี้ยน ฟันละเอียด ~8–12 ซี่/นิ้ว ปลายฟันคล้ายมีด |
| เลื่อยรอ | สันเหล็กเสริม ฟันละเอียด ตัดบ่าเดือย ปากไม้ ใช้กับกล่องตัดองศา |
| เลื่อยฉลุ / จิ๊กซอว์ | ตัดโค้ง จิ๊กซอว์ตัดจังหวะขึ้น → คว่ำหน้าดีลง |
| กบ | ไสตามเสี้ยน พื้นยาวไสขอบให้ตรง พื้นสั้นแต่งผิว ฝาประกับหักเศษไม้ |
| สิ่ว | สิ่วเจาะใบหนา + ค้อนไม้ สิ่วปากบางปาดด้วยมือ ยึดงาน มืออยู่หลังคม |
| โต๊ะเลื่อยวงเดือน | มีดแยกไม้กันหนีบใบ + ไม้ดัน ยืนเยื้องแนวใบ |
| เราเตอร์ / ทริมเมอร์ | ขอบนอกเดินทวนเข็ม ขอบในเดินตามเข็ม (มองจากบน) |
- คลองเลื่อยกว้างกว่าใบเพราะ การคัดฟันสลับซ้ายขวา และควรเลื่อยชิดเส้น ด้านเศษไม้
6) รอยต่อไม้
| รอยต่อ | ใช้เมื่อ |
|---|---|
| ต่อชน | งานง่าย ต้องเสริมตะปู สกรู หรือเดือยกลม เพราะหัวไม้ยึดกาวไม่ดี |
| บังใบ | ฝังแผ่นหลังตู้ ซ่อนขอบ เพิ่มพื้นที่ทากาว |
| เดือย-รู | โครงขา–รางโต๊ะ เก้าอี้ กรอบประตู (เดือยหนาราว 1/3 ของไม้) |
| ร่องลิ้น | พื้นไม้ ฝา ฝ้า ไม่เห็นช่องเมื่อไม้หด |
| บากเข้าปากไม้ | ไม้ไขว้ผิวเสมอกัน บากชิ้นละครึ่งความหนา |
| หางเหยี่ยว | มุมลิ้นชัก กล่อง ต้านแรงดึง |
| ต่อเฉียง 45° | กรอบรูป ซ่อนหัวไม้ ต้องเสริมลิ่มหรือตะปู |
7) วัสดุยึดและการตกแต่งผิว
- ตะปู "3 × 10" = ยาว 3 นิ้ว ลวดเบอร์ 10 (เบอร์มาก ลวดเล็ก) | ความยาวตะปู ≈ 2 1/2–3 เท่าของไม้ชิ้นที่ถูกตอกยึด
- กาวลาเท็กซ์ = งานไม้ในร่ม ต้องหนีบอัด | กาวยาง = ทาสองผิว รอหมาด แล้วประกบ (ลามิเนต) | อีพ็อกซี = 2 ส่วนผสม อุดช่อง ทนน้ำ ต่อวัสดุต่างชนิด
- กระดาษทราย: เบอร์ยิ่งมากยิ่งละเอียด ขัดจากหยาบไปละเอียด ตามเสี้ยน
| สารเคลือบ | ตัวทำละลาย/ลักษณะ | จุดเด่น/จุดอ่อน |
|---|---|---|
| แชลแล็ก | ครั่ง + แอลกอฮอล์ | แห้งเร็ว เงาใส ไม่ทนน้ำ ร้อน แอลกอฮอล์ |
| แล็กเกอร์ | ผสมทินเนอร์ แห้งเร็ว | พ่นง่าย อากาศชื้นเกิดฝ้าขาว |
| โพลียูรีเทน | มักเป็น 2 ส่วนผสม | ทนน้ำ ความร้อน รอยขีดข่วนดีที่สุด |
| สีย้อมไม้ | เปลี่ยนสีเนื้อไม้ | เห็นลาย ไม่มีฟิล์มป้องกัน |
| สีน้ำมัน | สีทึบ | ปิดลายไม้ |
- ลำดับ: ขัด → (อุดร่อง) → ย้อมสี → ซีลเลอร์ → ขัดเบา → ทับหน้า
กับดักที่ออกสอบบ่อย
- คิดปริมาตรไม้แล้วหารด้วย 12 แทน 144 หรือลืมคูณจำนวนแผ่น
- จำนวนที่ซื้อได้ในงบต้องปัดลงเสมอ
- สลับหน้าที่เลื่อยโกรก (ตามเสี้ยน) กับเลื่อยตัด (ขวางเสี้ยน)
- เข้าใจว่าแนวยาวหดมากที่สุด ทั้งที่แนวสัมผัสวงปีหดมากที่สุด
- คิดว่าไม้ผ่าตรงเว้าด้านใกล้ไส้ไม้ ที่ถูกคือเว้าด้านใกล้เปลือก
- ซีลเลอร์ทาก่อนสีย้อมไม่ได้ เพราะสีย้อมจะซึมไม่เข้า
- แชลแล็กละลายด้วยแอลกอฮอล์ ไม่ใช่ทินเนอร์หรือน้ำมันสน
