ชุดที่ 4 ชนิดและหน้าที่ของคำ + กลุ่มคำ/วลี

ชุดนี้ครอบคลุมชนิดของคำ 7 ชนิดตามหลักไวยากรณ์ไทยแบบดั้งเดิม (หลักภาษาไทยของพระยาอุปกิตศิลปสาร ซึ่งข้อสอบส่วนใหญ่ยังใช้) หน้าที่ของคำในประโยค คำเดียวที่เป็นได้หลายชนิด กลุ่มคำ/วลี และการสอนหลักภาษาเรื่องคำ

ซีรีส์ตะลุยข้อสอบครูผู้ช่วย เอกภาษาไทย 2569 • exammvp.com

7 ชนิดของคำ

• นาม สรรพนาม กริยา วิเศษณ์ บุพบท สันธาน อุทาน — ตัดสินชนิดจาก "หน้าที่ในประโยค" ไม่ใช่จากรูปคำ

คำนาม 5 ชนิด

• สามานยนาม (คน บ้าน) · วิสามานยนาม ชื่อเฉพาะ (แม่น้ำเจ้าพระยา) · ลักษณนาม (เชือก คัน เล่ม รูป ตน) · สมุหนาม (ฝูง โขลง คณะ กอง) · อาการนาม (การ/ความ + กริยาหรือวิเศษณ์: การเดิน ความดี)
• กับดัก: "ฝูงนก" ฝูง = สมุหนาม แต่ "นกสองฝูง" ฝูง = ลักษณนาม · "การบ้าน การเมือง การไฟฟ้า" = การ + นาม จึงเป็นสามานยนาม ไม่ใช่อาการนาม
• ลักษณนามที่ออกบ่อย: ช้าง–เชือก (ช้างป่าใช้ ตัว) · ร่ม–คัน · เทียน–เล่ม · ขลุ่ย ปี่–เลา · พระภิกษุ–รูป (ภาษาปาก: องค์) · ยักษ์–ตน · หน้าต่าง–บาน · ปากกา–ด้าม · ลักษณนามซ้ำคำนาม: ห้อง คน ประเทศ

คำสรรพนาม 6 ชนิด

• บุรุษสรรพนาม (ฉัน เธอ เขา ท่าน) · ประพันธสรรพนาม แทนนามข้างหน้าและเชื่อมประโยค (ที่ ซึ่ง อัน ผู้) · วิภาคสรรพนาม แยกส่วน (ต่าง บ้าง กัน) · นิยมสรรพนาม ชี้เฉพาะ (นี่ นั่น โน่น) · อนิยมสรรพนาม ไม่ชี้เฉพาะ (ใคร อะไร ไหน ที่ไม่ได้ถาม) · ปฤจฉาสรรพนาม ใช้ถาม
• นี่ = สรรพนาม (นี่คือ...) · นี้ = วิเศษณ์ขยายนาม (บ้านนี้)

คำกริยา

• อกรรมกริยา ไม่มีกรรม (นอน หัวเราะ) · สกรรมกริยา มีกรรม (ซื้อผลไม้) · วิกตรรถกริยา ต้องมีส่วนเติมเต็ม (เป็น เหมือน คล้าย คือ) · กริยานุเคราะห์ ช่วยกริยาหลัก (จะ กำลัง ได้ ถูก แล้ว) · กริยาสภาวมาลา กริยาที่ทำหน้าที่เหมือนนาม เป็นประธาน กรรม หรือบทขยาย (ว่ายน้ำเป็นกีฬาที่ฉันชอบ / ฉันชอบว่ายน้ำ)

คำวิเศษณ์ 10 ชนิด

• ลักษณ- · กาล- · สถาน- · ประมาณ- · นิยม- · อนิยม- · ปฤจฉา- · ประติชญา (ขานรับ ครับ ค่ะ) · ประติเษธ (ปฏิเสธ ไม่ มิ) · ประพันธ-
• วิเศษณ์ขยายนาม กริยา หรือวิเศษณ์ด้วยกัน (วิ่งเร็วมาก — มาก ขยาย เร็ว)

บุพบท สันธาน อุทาน

• บุพบท นำหน้านาม/สรรพนามบอกความสัมพันธ์ (ของ แก่ แด่ ต่อ กับ ด้วย ใน บน ที่) · แด่ = ผู้สูงกว่า/พระ · แก่ = ผู้รับทั่วไป · ต่อ = เบื้องหน้า/ติดต่อ
• สันธาน เชื่อมคำหรือประโยค: คล้อยตาม (และ แล้ว...จึง) · ขัดแย้ง (แต่) · เลือก (หรือ) · เหตุผล (เพราะ...จึง ดังนั้น)
• คำเดียวกันต่างชนิด: "พ่อกับแม่" (สันธาน) / "ไปกับแม่" (บุพบท) · "แม่ให้เงิน" (กริยา) / "ซื้อมาให้น้อง" (บุพบท) · "เขียนด้วยปากกา" (บุพบท) / "ไปด้วย" (วิเศษณ์)
• อุทาน บอกอาการ (โอ๊ย ว้าย) · อุทานเสริมบท (ไปวัดไปวา หนังสือหนังหา)

กลุ่มคำ/วลี

• นามวลี (บ้านสีขาวหลังนั้น) · กริยาวลี (กำลังกินข้าว) · บุพบทวลี (ในห้องเรียน) — กลุ่มคำยังไม่มีใจความสมบูรณ์ ส่วนประโยคต้องมีภาคประธานและภาคแสดง (นกบิน)