EP.05 ระบบหมุนเวียนเลือด และระบบขับถ่าย

ความยาวคลิป: 9 นาที 47 วินาที

สรุป

• หัวใจ 4 ห้อง: ห้องบน (เอเทรียม) รับเลือด · ห้องล่าง (เวนทริเคิล) สูบเลือด · ห้องล่างซ้ายผนังหนาที่สุด · ซีกขวาเลือด O₂ น้อย ซีกซ้ายเลือด O₂ มาก · ลิ้นหัวใจกันเลือดไหลย้อน
• การไหลเวียน 2 วงจร: ร่างกาย → เวนาคาวา → ห้องบนขวา → ห้องล่างขวา → พัลโมนารีอาร์เทอรี → ปอด → พัลโมนารีเวน → ห้องบนซ้าย → ห้องล่างซ้าย → เอออร์ตา → ร่างกาย
• คาถา: อาร์เทอรี = ออกจากหัวใจ · เวน = เข้าหัวใจ (พัลโมนารีอาร์เทอรีขนเลือด O₂ น้อย · พัลโมนารีเวนขนเลือด O₂ มาก)
• หลอดเลือด: อาร์เทอรีผนังหนา ความดันสูง จับชีพจรได้ · เวนผนังบาง มีลิ้น · หลอดเลือดฝอยผนังเซลล์ชั้นเดียว แลกเปลี่ยนสาร · ความดัน 120/80 = บีบตัว/คลายตัว
• เลือด: พลาสมา ≈ 55% · เม็ดเลือดแดง (ฮีโมโกลบิน ไม่มีนิวเคลียส อายุ ≈ 120 วัน) · เม็ดเลือดขาว (ภูมิคุ้มกัน) · เพลตเลต (เลือดแข็งตัว)
• หมู่เลือด ABO: A (แอนติเจน A, anti-B) · B (แอนติเจน B, anti-A) · AB (A และ B, ไม่มีแอนติบอดี) · O (ไม่มีแอนติเจน, anti-A และ anti-B) · O ให้ได้ทุกหมู่ · AB รับได้ทุกหมู่
• ขับถ่าย: ไต (ปัสสาวะ) · ปอด (CO₂ ไอน้ำ) · ผิวหนัง (เหงื่อ) · ลำไส้ใหญ่ (กากอาหาร)
• หน่วยไต: กรองที่โกลเมอรูลัส (เม็ดเลือด โปรตีนกรองไม่ผ่าน) · ดูดกลับที่ท่อหน่วยไต (กลูโคส กรดอะมิโนเกือบ 100% + น้ำ) · ไต → ท่อไต → กระเพาะปัสสาวะ → ท่อปัสสาวะ
• ผิดปกติ: กลูโคสในปัสสาวะ → เบาหวาน · โปรตีนในปัสสาวะ → ไตผิดปกติ · ขาดน้ำ → ADH ↑ → ปัสสาวะน้อยและเข้มข้น