EP.06 ระบบประสาท ต่อมไร้ท่อ และระบบสืบพันธุ์

ความยาวคลิป: 11 นาที 4 วินาที

สรุป

• เซลล์ประสาท: เดนไดรต์ (รับ) → ตัวเซลล์ → แอกซอน (ส่ง) · เยื่อไมอีลินช่วยให้ส่งกระแสประสาทเร็วขึ้น · ไซแนปส์ส่งต่อด้วยสารสื่อประสาท
• ระบบประสาทส่วนกลาง: สมอง + ไขสันหลัง
• สมอง: ซีรีบรัม = คิด จำ เรียนรู้ ประสาทสัมผัส · ซีรีเบลลัม = ทรงตัว ประสานการเคลื่อนไหว · เมดัลลาออบลองกาตา = หายใจ หัวใจ ความดัน ไอ จาม กลืน · ไฮโพทาลามัส = อุณหภูมิ หิว กระหาย ควบคุมต่อมใต้สมอง
• รีเฟล็กซ์: หน่วยรับความรู้สึก → เซลล์ประสาทรับความรู้สึก → ไขสันหลัง (ประสานงาน) → เซลล์ประสาทสั่งการ → หน่วยปฏิบัติงาน · ไม่ต้องรอสมอง จึงเร็ว
• ต่อมไร้ท่อ: หลั่งฮอร์โมนเข้าสู่กระแสเลือด · ช้าแต่นาน (ระบบประสาทเร็วแต่สั้น)
• ฮอร์โมนสำคัญ: ต่อมใต้สมอง–โกรทฮอร์โมน (มากไป ร่างยักษ์ / น้อยไป แคระ) · ไทรอยด์–ไทรอกซิน (ขาดไอโอดีน → คอพอก) · ตับอ่อน–อินซูลิน (ลดน้ำตาล) กลูคากอน (เพิ่มน้ำตาล) · หมวกไต–อะดรีนาลีน · อัณฑะ–เทสโทสเทอโรน · รังไข่–เอสโทรเจน โพรเจสเทอโรน
• สืบพันธุ์ชาย: อัณฑะ → หลอดเก็บอสุจิ → ท่อนำอสุจิ → (ต่อมสร้างน้ำเลี้ยง ต่อมลูกหมาก) → ท่อปัสสาวะ
• สืบพันธุ์หญิง: รังไข่ → ท่อนำไข่ (ปฏิสนธิ) → มดลูก (ฝังตัว) → ปากมดลูก → ช่องคลอด
• รอบประจำเดือน ≈ 28 วัน: ประจำเดือนวันที่ 1–5 · ไข่ตก ≈ วันที่ 14 · ไข่มีชีวิต ≈ 1 วัน อสุจิ ≈ 2–3 วัน
• ฝาแฝด: แฝดเหมือน = ไข่ 1 + อสุจิ 1 แล้วแยก (เพศเดียวกัน) · แฝดไม่เหมือน = ไข่ 2 + อสุจิ 2 · คน: อสุจิ/ไข่ 23 · ไซโกต 46