ชุดที่ 10 จิตวิทยาการกีฬา นันทนาการ โภชนาการการกีฬา และสารต้องห้าม
✍️ ฝึกทำ เห็นผลทันทีเมื่อส่ง
ชุดนี้สำหรับผู้ที่มีสิทธิ์ชุดข้อสอบนี้
ซื้อชุดตะลุยข้อสอบ หรือคอร์สติวที่รวมชุดนี้ไว้ เพื่อทำได้ไม่จำกัด
รายละเอียดชุดนี้
ชุดนี้ครอบคลุมจิตวิทยาการกีฬา (ความตื่นตัว ความวิตกกังวล แรงจูงใจ การอ้างสาเหตุ เทคนิคทางจิต ทีมและผู้นำ) นันทนาการและการจัดการงานกีฬา โภชนาการการกีฬา และสารต้องห้ามตามบัญชี WADA 2026
ซีรีส์ตะลุยข้อสอบครูผู้ช่วย เอกพลศึกษาและสุขศึกษา 2569 • exammvp.com
ทฤษฎีความตื่นตัวและความวิตกกังวล
| ทฤษฎี | ผู้เสนอ | ใจความ |
|---|---|---|
| แรงขับ (Drive) | Hull 1943 | P = H × D ตื่นตัวมากขึ้น ผลงานเพิ่มเป็นเส้นตรง ดึงการตอบสนองที่เด่นออกมา |
| ตัวยูกลับหัว | Yerkes–Dodson 1908 | ผลงานดีสุดที่จุดเหมาะสม ทักษะละเอียด/ซับซ้อนจุดเหมาะสมต่ำกว่าทักษะใช้แรง |
| หายนะ (Catastrophe) | Hardy & Fazey 1987 | กังวลทางความคิดสูง + ตื่นตัวทางกายสูง → ผลงานตกฮวบ ฟื้นยาก |
| IZOF | Hanin | แต่ละคนมีโซนความตื่นตัวที่เหมาะสมของตนเอง |
- ความวิตกกังวลทางกาย = หัวใจเต้นแรง เหงื่อออก ปั่นป่วนในท้อง / ทางความคิด = กลัวพลาด คิดวน
- State = ชั่วขณะตามสถานการณ์ / Trait = ลักษณะประจำตัว
แรงจูงใจ การอ้างสาเหตุ และเทคนิคทางจิต
- SDT (Deci & Ryan 1985): autonomy, competence, relatedness
- Achievement goal (Nicholls): task/mastery = เทียบกับตนเอง, ego = เทียบกับผู้อื่น
- Weiner: ความสามารถ (ภายใน คงที่ ควบคุมไม่ได้) · ความพยายาม (ภายใน ไม่คงที่ ควบคุมได้) · ความยากของงาน (ภายนอก คงที่) · โชค (ภายนอก ไม่คงที่)
- SMART · จินตภาพภายใน (มุมมองตนเอง) / ภายนอก (มุมมองบุคคลที่สาม) · self-talk แบบชี้แนะ / แบบจูงใจ
- Nideffer: กว้าง–แคบ × ภายใน–ภายนอก
ทีม ผู้นำ และพฤติกรรม
- Carron: ความสามัคคีด้านงาน vs ด้านสังคม; ปัจจัยนำ 4 ด้าน = สภาพแวดล้อม ส่วนบุคคล ภาวะผู้นำ ทีม
- Tuckman: forming → storming → norming → performing (+ adjourning ปี 1977)
- Ringelmann: กลุ่มใหญ่ขึ้น ความพยายามต่อคนลดลง (social loafing + coordination loss)
- Chelladurai: พฤติกรรมที่สถานการณ์กำหนด / ที่นักกีฬาชอบ / ที่ทำจริง ยิ่งสอดคล้องยิ่งดี
- ความก้าวร้าวแบบมุ่งร้าย vs แบบเป็นเครื่องมือ vs พฤติกรรมกล้าแสดงออก (ในกติกา ไม่มีเจตนาทำร้าย)
- Burnout = เหนื่อยล้า + รู้สึกไม่สำเร็จ + ลดคุณค่ากีฬา
นันทนาการและการจัดการงานกีฬา
- ลักษณะ: เวลาว่าง สมัครใจ พึงพอใจ สังคมยอมรับ ไม่ใช่อาชีพ
- ประเภท (11): ศิลปหัตถกรรม เกมและกีฬา เต้นรำ ละคร งานอดิเรก ดนตรี กลางแจ้ง/นอกเมือง วรรณกรรม สังคม เทศกาล อาสาสมัคร
- จัดการความเสี่ยง: หลีกเลี่ยง ลด โอน (ประกันภัย) ยอมรับ · ทรัพยากร 4M = Man Money Materials Management
โภชนาการการกีฬา (AND/DC/ACSM 2016) และสารต้องห้าม (WADA 2026)
| เรื่อง | ค่าที่ต้องจำ |
|---|---|
| มื้อก่อนแข่ง | CHO 1–4 ก./กก. กิน 1–4 ชม. ก่อน ไขมันและใยอาหารต่ำ |
| Carbohydrate loading | 10–12 ก./กก./วัน นาน 36–48 ชม. (งาน > 90 นาที) |
| ระหว่างออกกำลังกาย 1–2.5 ชม. | 30–60 ก./ชม. (งานยาวมากถึง 90 ก./ชม.) |
| โปรตีน | 1.2–2.0 ก./กก./วัน |
| น้ำ | เสียน้ำ > 2% ของน้ำหนักตัว สมรรถภาพลด; ดื่มชดเชย 125–150% |
- ห้ามตลอดเวลา: S0–S5, M1–M3 · ห้ามเฉพาะช่วงแข่งขัน: S6–S9 · P1 บีตาบล็อกเกอร์เฉพาะบางกีฬา
- TUE ยื่นล่วงหน้าต่อ NADO/IF · ข้อมูลที่อยู่ล้มเหลว 3 ครั้งใน 12 เดือน = ละเมิดกฎ
- เกณฑ์บรรจุสาร 2 ใน 3: เพิ่มสมรรถภาพ, เสี่ยงต่อสุขภาพ, ขัดจิตวิญญาณการกีฬา
กับดักที่ออกสอบบ่อย
- ดูจุดยอดของกราฟตัวยูกลับหัวที่แกนความตื่นตัว ไม่ใช่ที่ความสูงของผลงาน
- คิดการเสียน้ำเป็นร้อยละของน้ำหนักตัว ไม่ใช่เป็นกิโลกรัม
- ดื่มน้ำเปล่ามากจนน้ำหนักเพิ่ม เสี่ยงโซเดียมในเลือดต่ำ ไม่ใช่ขาดน้ำ
- REDs (IOC 2023) เกิดได้ทั้งชายและหญิง ไม่ใช่เพียงไตรภาคนักกีฬาหญิง
- คาเฟอีนไม่ใช่สารต้องห้ามในปี 2026 (อยู่ในโปรแกรมเฝ้าติดตาม) และครีเอทีนก็ไม่ใช่สารต้องห้าม
- กัญชาถูกปลดล็อกในไทย แต่ THC ยังต้องห้ามช่วงแข่งขัน (ยกเว้น CBD)
- Strict liability: ไม่ตั้งใจก็ผิด เจตนามีผลแค่ระยะเวลาลงโทษ
