ชุดที่ 5 ชีวกลศาสตร์และการเรียนรู้ทักษะการเคลื่อนไหว
✍️ ฝึกทำ เห็นผลทันทีเมื่อส่ง
ชุดนี้สำหรับผู้ที่มีสิทธิ์ชุดข้อสอบนี้
ซื้อชุดตะลุยข้อสอบ หรือคอร์สติวที่รวมชุดนี้ไว้ เพื่อทำได้ไม่จำกัด
รายละเอียดชุดนี้
ชุดนี้ครอบคลุมคาน 3 ชนิด กฎของนิวตัน โมเมนตัมและการดล แรงเสียดทาน จุดศูนย์ถ่วงและความมั่นคง โพรเจกไทล์ การหมุนและสปิน แรงลอยตัว การเคลื่อนไหวพื้นฐานและพัฒนาการตามแนวคิดของแกลลาฮิว และการเรียนรู้ทักษะการเคลื่อนไหว (ขั้นการเรียนรู้ การจำแนกทักษะ ข้อมูลป้อนกลับ การจัดการฝึก การถ่ายโยง เวลาปฏิกิริยา และความใส่ใจ)
ซีรีส์ตะลุยข้อสอบครูผู้ช่วย เอกพลศึกษาและสุขศึกษา 2569 • exammvp.com
คานและกฎการเคลื่อนที่
| ชนิดคาน | ตัวที่อยู่ตรงกลาง | การได้เปรียบเชิงกล | ตัวอย่างในร่างกาย |
|---|---|---|---|
| อันดับ 1 | จุดหมุน (F) | มากกว่า น้อยกว่า หรือเท่ากับ 1 | เงยศีรษะ, เหยียดศอกด้วยไตรเซปส์ |
| อันดับ 2 | แรงต้าน (R) | มากกว่า 1 (ผ่อนแรง) | เขย่งปลายเท้า |
| อันดับ 3 | แรงพยายาม (E) | น้อยกว่า 1 (ได้ความเร็ว/ระยะ) | งอศอกยกดัมเบล, เหยียดเข่า |
- โมเมนต์สมดุล: แรงพยายาม × แขนของแรงพยายาม = แรงต้าน × แขนของแรงต้าน; MA = แขนของแรงพยายาม ÷ แขนของแรงต้าน
- กฎข้อที่ 1 ความเฉื่อย (แปรตามมวล) · ข้อที่ 2 F = ma · ข้อที่ 3 กิริยา–ปฏิกิริยา (แรงปฏิกิริยาจากพื้น)
- โมเมนตัม p = mv · การดล FΔt = Δp → งอเข่าขณะลงสู่พื้น/รับลูกแบบผ่อน = ยืดเวลา ลดแรงสูงสุด
- การตามแขน (follow-through): ออกแรงเต็มที่จนถึงจังหวะปล่อย และชะลอร่างกายอย่างปลอดภัย
ความมั่นคง โพรเจกไทล์ และการหมุน
- ความมั่นคงเพิ่มเมื่อ จุดศูนย์ถ่วงต่ำ · ฐานรองรับกว้าง (โดยเฉพาะในแนวแรง) · เส้นแรงโน้มถ่วงอยู่กลางฐาน · มวลมาก · แรงเสียดทานสูง
- ความมั่นคงสวนทางกับความคล่องตัว: ท่าเตรียมออกตัวจงใจลดความมั่นคง
- จุดศูนย์ถ่วงเปลี่ยนตามท่าทาง และอยู่นอกร่างกายได้
- ระยะโพรเจกไทล์ขึ้นกับ ความเร็วขณะปล่อย (สำคัญที่สุด, R ∝ v²) > มุม > ความสูง; มุม 45° เฉพาะเมื่อจุดปล่อยสูงเท่าจุดตก ถ้าปล่อยสูงกว่าจุดตก มุมเหมาะสมต่ำกว่า 45°
- L = Iω คงที่ขณะลอยตัว: ม้วนตัว (I ลด) หมุนเร็ว · เหยียดตัว (I เพิ่ม) หมุนช้า · v = ωr
- แมกนัส: ท็อปสปิน กดลง · แบ็กสปิน ลอยนาน · ไซด์สปิน เลี้ยวโค้ง
- แรงลอยตัว (อาร์คิมีดีส) ขึ้นกับปริมาตรที่แทนที่น้ำ
พัฒนาการการเคลื่อนไหวของแกลลาฮิว (อายุโดยประมาณ)
| ระยะ | อายุ | ขั้น |
|---|---|---|
| รีเฟล็กซ์ | ในครรภ์–ราว 1 ปี | — |
| เบื้องต้น (rudimentary) | แรกเกิด–ราว 2 ปี | ยับยั้งรีเฟล็กซ์, ก่อนควบคุม |
| พื้นฐาน (fundamental) | ราว 2–7 ปี | เริ่มต้น 2–3 · กำลังพัฒนา 3–5 · สมบูรณ์ 6–7 |
| เฉพาะ (specialized) | ราว 7 ปีขึ้นไป | เปลี่ยนผ่าน 7–10 · นำไปใช้ 11–13 · ใช้ตลอดชีวิต 14+ |
การเคลื่อนไหวพื้นฐาน 3 กลุ่ม: เคลื่อนที่ (locomotor) · อยู่กับที่ (non-locomotor) · บังคับวัตถุ (manipulative). หลักพัฒนาการ: ศีรษะสู่ปลายเท้า · ใกล้ลำตัวสู่ไกลลำตัว · มัดใหญ่สู่มัดเล็ก
การเรียนรู้ทักษะ
- ฟิตส์และพอสเนอร์: ความเข้าใจ → เชื่อมโยง → อัตโนมัติ · เจนไทล์: จับแนวคิดการเคลื่อนไหว → fixation (ทักษะปิด) / diversification (ทักษะเปิด)
- จำแนกทักษะ: เปิด/ปิด · ไม่ต่อเนื่อง/ต่อเนื่องเป็นลำดับ/ต่อเนื่อง · มัดใหญ่/มัดเล็ก · จังหวะกำหนดเอง/จากภายนอก
- ข้อมูลป้อนกลับ: ภายใน vs ภายนอก · KR = ผลลัพธ์ · KP = ลักษณะการเคลื่อนไหว · ถี่เกินไปทำให้พึ่งพา (guidance hypothesis) → ลดความถี่ (faded), bandwidth, summary
- การฝึก: แบบรวด vs มีช่วงพัก · แบบกลุ่ม vs แบบสุ่ม (การรบกวนเชิงบริบท: ระหว่างฝึกแย่กว่า แต่คงทน/ถ่ายโยงดีกว่า) · ฝึกหลากหลายสร้าง schema · ทั้งหมด vs แยกส่วน (เนย์เลอร์และบริกส์) · จินตภาพ + ฝึกทางกาย
- กฎของฮิก (เวลาปฏิกิริยาเพิ่มแบบลอการิทึมตามจำนวนทางเลือก) · PRP (ท่าหลอก) · มุ่งความสนใจภายนอกดีกว่าภายใน
กับดักที่ออกสอบบ่อย
- คานอันดับ 2 ผ่อนแรง แต่คานในร่างกายส่วนใหญ่เป็นอันดับ 3 ที่ "เสียแรง ได้ความเร็ว"
- มุม 45° ไม่ใช่คำตอบเสมอไป ต้องดูความสูงจุดปล่อยเทียบกับจุดตก
- การม้วนตัวไม่ได้ "เพิ่ม" โมเมนตัมเชิงมุม แค่ลดโมเมนต์ความเฉื่อย
- การดลเท่าเดิมแต่ยืดเวลา → แรงสูงสุดลดลง (ไม่ใช่ลดการเปลี่ยนโมเมนตัม)
- ผลงานระหว่างฝึก ≠ การเรียนรู้ ต้องดูการทดสอบความคงทนและการถ่ายโยง
- KR/KP ต่างก็เป็นข้อมูลป้อนกลับจากภายนอก แยกกันที่ "ผล" กับ "ท่าทาง"
- fixation/diversification เป็นของเจนไทล์ ไม่ใช่ขั้นของฟิตส์และพอสเนอร์
