ชุดที่ 4 สมรรถภาพทางกาย การทดสอบ และการวัดประเมินผล

ชุดนี้ครอบคลุมองค์ประกอบสมรรถภาพทางกาย แบบทดสอบของกรมพลศึกษาและแบบทดสอบมาตรฐานอื่น องค์ประกอบของร่างกาย สถิติและหลักการวัดประเมินผล และความปลอดภัยก่อนทดสอบ

ซีรีส์ตะลุยข้อสอบครูผู้ช่วย เอกพลศึกษาและสุขศึกษา 2569 • exammvp.com

องค์ประกอบสมรรถภาพทางกาย (สุขภาพ 5 · ทักษะ 6)

• กำลัง = แรง × ความเร็ว (กระโดด ทุ่ม พุ่ง) · ความคล่องแคล่วว่องไว = เปลี่ยนทิศทางเร็ว · เวลาปฏิกิริยา = ช่วงเห็นสิ่งเร้าจนเริ่มตอบสนอง
• ความแข็งแรง = แรงสูงสุดครั้งเดียว (1RM, แรงบีบมือ) · ความทนทาน = ทำซ้ำได้นาน

แบบทดสอบของกรมพลศึกษา (คู่มือ พ.ศ. 2562)

• ยืนยกเข่าขึ้นลง: ขึงเชือกที่ระดับต้นขาขนานพื้นของแต่ละคน เหนื่อยพักได้แล้วทำต่อในเวลาที่เหลือ
• ดันพื้นประยุกต์: เข่าติดพื้น ลำตัวตรง ยุบศอกจนต้นแขนขนานพื้น ทำครั้งเดียว
• ลุก-นั่ง: แขนเหยียดคว่ำมือข้างลำตัว ปลายนิ้วแตะเส้นแนวส้นเท้า ลงจนสะบักแตะพื้น
• นั่งงอตัว: ถอดรองเท้า ทำ 2 ครั้ง บันทึกค่าดีที่สุดเป็นเซนติเมตร งอเข่าหรือโยกตัวต้องทดสอบใหม่
• เกณฑ์มาตรฐานแยกตามเพศและอายุ ห้ามเทียบคะแนนดิบข้ามกลุ่ม

สูตรที่ต้องคำนวณเป็น

• คูเปอร์ 12 นาที: VO2max = 22.351 × ระยะทาง (กม.) − 11.288
• ฮาร์วาร์ดสเต็ปเทสต์แบบยาว: (100 × วินาที) ÷ (2 × ผลรวมชีพจร 3 ช่วง) · ม้านั่ง 20/16 นิ้ว 30 ก้าว/นาที
• 1RM (เอปลีย์) = น้ำหนัก × (1 + ครั้ง ÷ 30)
• ดัชนีมวลกาย = กก. ÷ ม.² · เกณฑ์คนเอเชีย (กรมควบคุมโรค): ปกติ 18.5–22.9 · น้ำหนักเกิน/อ้วนระดับ 1 23–24.9 · อ้วนระดับ 2 25–29.9 · อ้วนระดับ 3 ≥ 30 · เกณฑ์สากล WHO: น้ำหนักเกิน ≥ 25 อ้วน ≥ 30
• รอบเอวไม่ควรเกินส่วนสูง ÷ 2
• เด็กวัยเรียน (กรมอนามัย): สมส่วน = น้ำหนักตามเกณฑ์ส่วนสูง −1.5 ถึง +1.5 SD · เริ่มอ้วนและอ้วน > +2 SD · สูงดีสมส่วน = ส่วนสูง ≥ −1.5 SD และสมส่วน

วัดและประเมินผล

• z = (X − ค่าเฉลี่ย) ÷ SD · T = 50 + 10z · โค้งปกติ ±1, ±2, ±3 SD ≈ 68, 95, 99.7%
• ความเที่ยง = ผลคงที่ · ความตรง = วัดได้ตรงสิ่งที่ต้องการ · ความเป็นปรนัย = ผู้ตรวจต่างคนให้ผลตรงกัน
• อิงเกณฑ์ = เทียบเกณฑ์ที่ตั้งไว้ · อิงกลุ่ม = เทียบคนในกลุ่ม
• ระดับผลการเรียน: 4 (80–100) · 3.5 (75–79) · 3 (70–74) · 2.5 (65–69) · 2 (60–64) · 1.5 (55–59) · 1 (50–54) · 0 (0–49)

กับดักที่ออกสอบบ่อย

• สลับเวลา: ลุก-นั่ง 60 วินาที แต่ดันพื้นประยุกต์ 30 วินาที และผู้สูงอายุยกเข่าเพียง 2 นาที
• นำรายการรุ่นเก่า (ยืนกระโดดไกล วิ่งเก็บของ ลุก-นั่ง 30 วินาที) มาปนกับชุด 7–18 ปี พ.ศ. 2562
• ใช้เกณฑ์ดัชนีมวลกายผิดชุด: 23 กับ 25 (คนเอเชีย) และ 25 กับ 30 (สากล) ต้องดูว่าโจทย์ระบุเกณฑ์ใด
• ลืมยกกำลังสองส่วนสูงในสูตรดัชนีมวลกาย หรือลืมคูณ 2 ในสูตรฮาร์วาร์ด
• เทียบผลต่างคะแนนดิบข้ามรายการ แทนที่จะแปลงเป็นคะแนน z
• สับสนความเที่ยง (ผลคงที่) กับความตรง (วัดถูกสิ่ง)
• เหนื่อยหยุดพักแล้วทำต่อได้ แต่หน้าซีด เวียนศีรษะ เดินเซ ต้องหยุดทดสอบทันที