EP.04 จิตวิทยาการศึกษา ทฤษฎีการเรียนรู้

บทที่ 5/21 11 นาที 0 วิว 0 ผู้เรียน

ExamMVP Official ✔4 ผู้ติดตาม

บทก่อน บทถัดไป

ข้อสอบล็อกอยู่

ปลดล็อกคอร์สเพื่อทำข้อสอบท้ายคลิปและเก็บ เหรียญ MVP

เข้าสู่ระบบเพื่อซื้อคอร์ส

ยังไม่มีเอกสารสำหรับบทนี้

หัวข้อ 1.2 (ต่อ) — คนเราเรียนรู้อย่างไร และครูควรสอนอย่างไร

ซีรีส์ติวสอบครูผู้ช่วย ภาค ข (ไม่รวมวิชาเอก) • ครูมิว • exammvp.com

5 กลุ่มทฤษฎีการเรียนรู้ — มองการเรียนรู้ต่างกัน

พฤติกรรมนิยม (กลุ่ม 1) เรียนรู้ = สิ่งเร้า–การตอบสนอง ดูที่พฤติกรรมที่สังเกตได้
พุทธินิยม (กลุ่ม 2) เรียนรู้ = กระบวนการคิด การรับรู้ ความเข้าใจภายในสมอง
ปัญญาสังคม (กลุ่ม 3) เรียนรู้จากการสังเกตตัวแบบ
มนุษยนิยม (กลุ่ม 4) เน้นความต้องการ คุณค่า และศักยภาพของมนุษย์
คอนสตรัคติวิสต์ (กลุ่ม 5) ผู้เรียนสร้างความรู้ด้วยตนเอง

การวางเงื่อนไขแบบคลาสสิก — พาฟลอฟ & วัตสัน

แนวคิด	สาระสำคัญ
การทดลองของพาฟลอฟ	สุนัขได้ยินเสียงกระดิ่ง (สิ่งเร้าที่วางเงื่อนไข) คู่กับผงเนื้อ (สิ่งเร้าที่ไม่วางเงื่อนไข) จนน้ำลายไหลเมื่อได้ยินกระดิ่งอย่างเดียว
การลบพฤติกรรม (Extinction)	ให้สิ่งเร้าที่วางเงื่อนไขซ้ำ ๆ โดยไม่มีสิ่งเร้าที่ไม่วางเงื่อนไข การตอบสนองจะค่อย ๆ หายไป
การฟื้นกลับ (Spontaneous recovery)	พฤติกรรมที่หายไปแล้วกลับมาเองได้เมื่อพบสิ่งเร้าเดิมอีก
การแผ่ขยาย vs การจำแนก	แผ่ขยาย = ตอบสนองต่อสิ่งเร้าที่คล้ายกัน • จำแนก = ตอบสนองเฉพาะสิ่งเร้าที่ถูกต้อง
วัตสัน (Watson)	วางเงื่อนไขอารมณ์กลัวได้ (การทดลองหนูน้อยอัลเบิร์ต) — สิ่งแวดล้อมกำหนดพฤติกรรม

ทฤษฎีการเชื่อมโยงของธอร์นไดค์ — กฎ 3 ข้อ

กฎแห่งความพร้อม (กฎข้อ 1) Law of Readiness — ผู้เรียนพร้อมแล้วได้ทำ จะพอใจ เรียนรู้ได้ดี
กฎแห่งการฝึกหัด (กฎข้อ 2) Law of Exercise — ฝึกบ่อย ทำซ้ำ ความเชื่อมโยงยิ่งมั่นคง
กฎแห่งผล (กฎข้อ 3) Law of Effect — ได้ผลที่พึงพอใจ จะทำพฤติกรรมนั้นอีก

การวางเงื่อนไขแบบการกระทำของสกินเนอร์

วิธีการ	ทำอะไร	ผลต่อพฤติกรรม	ตัวอย่าง
การเสริมแรงทางบวก	ให้สิ่งที่พึงพอใจ	เพิ่ม	ตอบถูกได้ดาว ได้คำชม
การเสริมแรงทางลบ	ถอดถอนสิ่งที่ไม่พึงพอใจ	เพิ่ม	ส่งงานครบ ครูยกเว้นการบ้านเพิ่ม
การลงโทษทางบวก	ให้สิ่งที่ไม่พึงพอใจ	ลด	คุยในห้อง ถูกให้เขียนรายงานเพิ่ม
การลงโทษทางลบ	ถอดถอนสิ่งที่พึงพอใจ	ลด	ไม่ทำงาน ถูกงดเวลาเล่นเกม

จำเสริมแรง–ลงโทษ ไม่มีวันสับสน

หลักจำ: “บวก = ให้ • ลบ = เอาออก” / “เสริมแรง = เพิ่ม • ลงโทษ = ลด”

ขั้นที่ 1 ถามว่า พฤติกรรมเพิ่มหรือลด? → เพิ่ม = เสริมแรง / ลด = ลงโทษ
ขั้นที่ 2 ถามว่า ให้หรือเอาออก? → ให้ = บวก / เอาออก = ลบ
บวก–ลบ เป็นคณิตศาสตร์ (เติม/ลบออก) ไม่ใช่ “ดี–ไม่ดี”

กลุ่มพุทธินิยม — การเรียนรู้คือกระบวนการคิด

นักทฤษฎี/แนวคิด	สาระสำคัญ
เกสตัลท์ (Gestalt)	เรียนรู้จากภาพรวมสู่ส่วนย่อย • การรับรู้ • การหยั่งเห็น (Insight) — โคห์เลอร์ทดลองลิงต่อไม้สอยกล้วย
บรูเนอร์ (Bruner)	การเรียนรู้โดยการค้นพบ • หลักสูตรแบบเกลียวสว่าน — เรียนเรื่องเดิมซ้ำให้ลึกขึ้นตามวัย
ออซูเบล (Ausubel)	การเรียนรู้อย่างมีความหมาย — เชื่อมความรู้ใหม่กับความรู้เดิม ใช้ผังจัดมโนทัศน์ล่วงหน้า (Advance Organizer)
ทฤษฎีประมวลสารสนเทศ	ความจำจากการรับสัมผัส → ความจำระยะสั้น (ใส่ใจ) → ความจำระยะยาว (เข้ารหัส ทบทวน)

แบนดูรา — เรียนรู้จากการสังเกตตัวแบบ 4 ขั้น

ความใส่ใจ (ขั้น 1) Attention — สนใจตัวแบบ
การจดจำ (ขั้น 2) Retention — จำสิ่งที่ตัวแบบทำ
การลงมือทำ (ขั้น 3) Reproduction — ทำตามได้
แรงจูงใจ (ขั้น 4) Motivation — มีเหตุจูงใจให้ทำต่อ

ลำดับขั้นความต้องการของมาสโลว์ + แนวคิดของโรเจอร์ส

ความต้องการรู้จักตนเองตามสภาพที่แท้จริง (Self-actualization) — พัฒนาศักยภาพสูงสุด
ความต้องการได้รับการยกย่อง (Esteem) — ภาคภูมิใจ ได้รับการยอมรับ
ความต้องการความรักและการเป็นส่วนหนึ่ง (Love & Belonging)
ความต้องการความปลอดภัย (Safety)
ความต้องการทางร่างกาย (Physiological) — อาหาร น้ำ การพักผ่อน
โรเจอร์ส: ผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง • ครูเป็นผู้อำนวยความสะดวก • ยอมรับผู้เรียนอย่างไม่มีเงื่อนไข

คอนสตรัคติวิสต์ — ผู้เรียนสร้างความรู้เอง

เชิงพุทธิปัญญา (Cognitive) แนวคิดของเพียเจต์ — สร้างความรู้ผ่านการดูดซึมและปรับโครงสร้าง
เชิงสังคม (Social) แนวคิดของไวกอตสกี้ — สร้างความรู้ผ่านการมีปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่น
การสร้างสรรค์ชิ้นงาน (Constructionism) แนวคิดของซีมัวร์ แพพเพิร์ต — เรียนรู้ผ่านการลงมือสร้างชิ้นงาน

ทฤษฎีพหุปัญญา 8 ด้าน

ภาษา (1) Linguistic
ตรรกะ–คณิตศาสตร์ (2) Logical–Mathematical
มิติสัมพันธ์ (3) Spatial
ร่างกาย–การเคลื่อนไหว (4) Bodily–Kinesthetic
ดนตรี (5) Musical
มนุษยสัมพันธ์ (6) Interpersonal
เข้าใจตนเอง (7) Intrapersonal
ธรรมชาติวิทยา (8) Naturalist

สิ่งที่ต้องจำจาก EP04

พาฟลอฟ: กระดิ่ง + ผงเนื้อ • ลบพฤติกรรม • ฟื้นกลับ • แผ่ขยาย–จำแนก
ธอร์นไดค์: “พร้อม ฝึก ผล” • สกินเนอร์: “บวก=ให้ ลบ=เอาออก / เสริมแรง=เพิ่ม ลงโทษ=ลด”
พุทธินิยม: Insight (เกสตัลท์) • ค้นพบ + เกลียวสว่าน (บรูเนอร์) • Advance Organizer (ออซูเบล)
แบนดูรา: “สนใจ จำ ทำ จูงใจ” • มาสโลว์ 5 ขั้น เริ่มจากความต้องการทางร่างกาย
คอนสตรัคติวิสต์: ผู้เรียนสร้างความรู้เอง • พหุปัญญา 8 ด้าน (Inter = ผู้อื่น, Intra = ตนเอง)

ดูรายละเอียดคอร์ส

ดูตัวอย่างครบ 30 วินาที แล้ว