EP.14 การประกันคุณภาพ การศึกษา

หัวข้อ 1.5 — การออกแบบและดำเนินงานด้านการประกันคุณภาพการศึกษา

ซีรีส์ติวสอบครูผู้ช่วย ภาค ข (ไม่รวมวิชาเอก) • ครูมิว • exammvp.com

การประกันคุณภาพภายใน vs ภายนอก

• ภายใน (IQA): ดำเนินการโดยสถานศึกษาและหน่วยงานต้นสังกัด • เป็นส่วนหนึ่งของการบริหารการศึกษาที่ต้องทำอย่างต่อเนื่อง • จัดทำรายงานผลการประเมินตนเอง (SAR) เสนอต้นสังกัดทุกปี
• ภายนอก (EQA): ดำเนินการโดย สมศ. (สำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา องค์การมหาชน) • ตาม พ.ร.บ.การศึกษาแห่งชาติ: อย่างน้อย 1 ครั้งในทุก 5 ปี • ใช้ผลการประกันคุณภาพภายในเป็นฐาน

การประกันคุณภาพภายในของสถานศึกษา 5 ขั้น

• กำหนดมาตรฐานการศึกษาของสถานศึกษา ให้เป็นไปตามมาตรฐานการศึกษาแต่ละระดับ
• จัดทำแผนพัฒนาการจัดการศึกษาที่มุ่งคุณภาพตามมาตรฐาน และดำเนินการตามแผน
• จัดให้มีการประเมินผลและตรวจสอบคุณภาพการศึกษาภายในสถานศึกษา
• ติดตามผลการดำเนินการเพื่อพัฒนาสถานศึกษาให้มีคุณภาพตามมาตรฐาน
• จัดส่งรายงานผลการประเมินตนเองให้หน่วยงานต้นสังกัดเป็นประจำทุกปี

มาตรฐานการศึกษาขั้นพื้นฐาน 3 มาตรฐาน

• คุณภาพของผู้เรียน (มาตรฐานที่ 1) ผลสัมฤทธิ์ทางวิชาการ + คุณลักษณะที่พึงประสงค์
• กระบวนการบริหารและการจัดการ (มาตรฐานที่ 2) เป้าหมาย วิสัยทัศน์ พันธกิจ ระบบบริหารคุณภาพ การพัฒนาครู
• กระบวนการจัดการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ (มาตรฐานที่ 3) จัดการเรียนรู้ผ่านกระบวนการคิด ปฏิบัติจริง ใช้สื่อ ประเมินผลเชิงบวก

ระดับคุณภาพ 5 ระดับ

• ยอดเยี่ยม (5)
• ดีเลิศ (4)
• ดี (3)
• ปานกลาง (2)
• กำลังพัฒนา (1)

วงจร PDCA ของเดมมิ่ง

• Plan (P) วางแผน
• Do (D) ปฏิบัติตามแผน
• Check (C) ตรวจสอบ ประเมินผล
• Act (A) ปรับปรุง พัฒนาต่อเนื่อง

ชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (PLC)

การรวมตัวของครูและผู้บริหารเพื่อเรียนรู้ร่วมกัน แลกเปลี่ยนประสบการณ์ และแก้ปัญหาการเรียนรู้ของผู้เรียนอย่างต่อเนื่อง โดยมีผู้เรียนเป็นเป้าหมาย

• ลักษณะสำคัญ: วิสัยทัศน์ร่วม • ภาวะผู้นำร่วม • การเรียนรู้ร่วมกัน • ความเป็นกัลยาณมิตร
• บทบาทในวง: ผู้นำกลุ่ม (Model teacher) • ครูผู้เชี่ยวชาญ (Mentor) • ผู้บริหาร (Buddy) • ผู้บันทึก
• เชื่อมโยงกับวิจัยในชั้นเรียน Lesson Study และงานประกันคุณภาพมาตรฐานที่ 3

ฐานกฎหมายของการประกันคุณภาพ

• ระบบประกันคุณภาพการศึกษา ประกอบด้วยระบบประกันคุณภาพภายในและระบบประกันคุณภาพภายนอก
• ประกันคุณภาพภายในเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการบริหารการศึกษาที่ต้องดำเนินการอย่างต่อเนื่อง
• ตั้งสมศ. (องค์การมหาชน) ประเมินภายนอกอย่างน้อย 1 ครั้งในทุก 5 ปี นับจากการประเมินครั้งสุดท้าย

ครูมีส่วนในงานประกันคุณภาพอย่างไร

• จัดทำแผนการจัดการเรียนรู้ สอนและวัดผลตามมาตรฐานของสถานศึกษา
• เก็บหลักฐานร่องรอย เช่น ผลงานนักเรียน ผลการประเมิน บันทึกหลังสอน
• ทำวิจัยในชั้นเรียนและร่วมวง PLC เพื่อแก้ปัญหาผู้เรียน
• ร่วมจัดทำรายงานผลการประเมินตนเอง (SAR) ของสถานศึกษา

4. ตาม พ.ร.บ.การศึกษาแห่งชาติ สถานศึกษาทุกแห่งต้องได้รับการประเมินคุณภาพภายนอกอย่างน้อยเท่าใด

• ก. 1 ครั้งในทุก 3 ปี
• ข. 1 ครั้งในทุก 4 ปี
• ค. 1 ครั้งในทุก 5 ปี
• ง. 2 ครั้งในทุก 5 ปี

เฉลย ค — ม.49 ประเมินภายนอกอย่างน้อย 1 ครั้งในทุก 5 ปี นับจากการประเมินครั้งสุดท้าย

5. ครูวิเคราะห์ผลสอบกลางภาค พบว่านักเรียนส่วนใหญ่อ่อนเรื่องเศษส่วน จึงนำผลนั้นไปปรับวิธีสอนในหน่วยถัดไป การปรับวิธีสอนนี้ตรงกับขั้นใดของวงจร PDCA

• ก. Plan
• ข. Do
• ค. Check
• ง. Act

เฉลย ง — วิเคราะห์ผล = Check • นำผลไปปรับปรุง = Act

6. ข้อใดไม่ใช่ระดับคุณภาพตามมาตรฐานการศึกษาขั้นพื้นฐาน

• ก. ยอดเยี่ยม
• ข. ดีเลิศ
• ค. ดีมาก
• ง. กำลังพัฒนา

เฉลย ค — 5 ระดับ: ยอดเยี่ยม • ดีเลิศ • ดี • ปานกลาง • กำลังพัฒนา — ไม่มี “ดีมาก”

7. ครูคณิตศาสตร์รวมกลุ่มกันทุกสัปดาห์ ร่วมวิเคราะห์ปัญหาการอ่านโจทย์ของนักเรียน ออกแบบแผนการสอน ผลัดกันสังเกตชั้นเรียน แล้วสะท้อนผลร่วมกัน สอดคล้องกับข้อใดมากที่สุด

• ก. ชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (PLC)
• ข. การประเมินคุณภาพภายนอก
• ค. การจัดทำรายงานการประเมินตนเอง
• ง. การประเมินวิทยฐานะ

เฉลย ก — ครูรวมตัว เรียนรู้ร่วมกัน มีปัญหาผู้เรียนเป็นเป้าหมาย = PLC

สิ่งที่ต้องจำจาก EP14

• IQA = สถานศึกษา + ต้นสังกัด • EQA = สมศ. อย่างน้อย 1 ครั้งในทุก 5 ปี
• IQA 5 ขั้น (2561): “มาตรฐาน แผน ประเมิน ติดตาม รายงาน” • ส่ง SAR ทุกปี
• มาตรฐาน 3 ด้าน: “ผู้เรียน บริหาร สอน”
• ระดับคุณภาพ 5 ระดับ: “ยอดเยี่ยม ดีเลิศ ดี ปานกลาง กำลังพัฒนา”
• PDCA: วางแผน–ปฏิบัติ–ตรวจสอบ–ปรับปรุง • PLC เน้นผู้เรียนเป็นเป้าหมาย